Op 31 mei was het 75 jaar geleden dat de gemeente Marknesse werd geïnstitueerd. Na drie jaren leesdienst kwam het tot een gevestigde gemeente.
Nadat de dijk rond de Noordoostpolder op 13 december 1940 is gesloten, melden de eerste driehonderd pioniers zich in september 1941 aan voor de ontginning van het gebied. Eén van hen is A. van Pienbroek uit Kapelle-Biezelinge. Hij behoort tot de Gereformeerde Gemeenten. Terwijl de hervormden, de gereformeerden en de rooms-katholieken hun kerkdiensten in de werkkampen houden, rijdt Van Pienbroek ’s zondags op de fiets naar Genemuiden. Afhankelijk van hun woonplaats zetten andere leden van de Gereformeerde Gemeenten zich later ook in Kampen en Lemmer onder het Woord.
In 1948 begint Van Pienbroek op zijn boerderij aan de Smeengeweg leesdiensten te houden. Daarnaast komt men ook bijeen op de boerderij van M. Lambregtse (‘De Eerste’) aan de Uiterdijkenweg onder Blokzijl. In beide gevallen hebben de samenkomsten echter geen ambtelijk karakter. In november 1948 (dankdag) is het ds. A. Verhagen, die als eerste predikant van de Gereformeerde Gemeenten in de ‘nieuwe polder’ voorgaat. Als plaats van samenkomst fungeert het kerkzaaltje (de kantine) van het ‘Kamp Marknesse’, dat hiervoor door de Directie van de Wieringermeer beschikbaar wordt gesteld. Vanaf die tijd worden er ’s zondags twee leesdiensten gehouden. De diensten in het kamp mogen echter niet langer duren dan vijf kwartier, omdat er dan weer een andere kerkelijke groepering op de stoep staat!
In 1949 wordt het ‘leesgezelschap’ in Marknesse als afdeling bij Genemuiden ondergebracht. Op 9 maart wordt Van Pienbroek door ds. Verhagen tot ouderling bevestigd en Lambregtse tot diaken. De gemeente bestaat in die tijd uit de gezinnen van J. Dekker, P.C. van Dijk, K. Jobse, M. Lambregtse, J. Moens, W. Murre, A. van Pienbroek, J. de Visser en W. Wisse. Opmerkelijk is, dat de meesten van hen uit Zeeland afkomstig zijn.
Op 31 mei 1951, Hemelvaartsdag, vindt de instituering tot zelfstandige gemeente plaats. Ds. J.W. Kersten gaat daarbij voor. Tijdens deze dienst (in de Nederlandse Hervormde Kerk) bevestigt hij A. van Pienbroek en H. Vrugteveen tot ouderling en J. Dekker en M. Lambregtse tot diaken. De gemeente bestond toen uit ongeveer 13 gezinnen. Ds. Kersten preekte uit Jesaja 28:16: Daarom, alzo zegt de Heere HEERE : Zie, Ik leg een Grondsteen in Sion, een beproefden Steen, een kostelijken Hoeksteen, Die wel vast gegrondvest is ; wie gelooft, die zal niet haasten.
In hetzelfde jaar worden er plannen ontwikkeld voor de bouw van een kerk. Wegens ruimtegebrek voor de diensten en catechisaties moest al snel worden omgezien naar een eigen kerkgebouw.
Onder architectuur van J. Grijpma uit Oosterbeek verrijst er in 1952 aan de Korte Voor een kerkgebouw met 200 zitplaatsen. Omdat men als zelfstandige gemeente in aanmerking komt voor een bijdrage van het Rijk, blijven de kosten voor de kerkelijke gemeente beperkt tot ‘slechts’ 60.000 gulden. Bovendien worden er door de architect geen kosten in rekening gebracht. ‘Voor God werk ik niet voor geld’, zo merkt hij op. Geld om kerkbanken aan te schaffen, is er de eerste jaren echter niet. Voorlopig moet men zich dan ook tevreden stellen met een aantal oude stoelen uit Genemuiden. Op 4 september 1952 neemt ds. Kersten het nieuwe kerkgebouw officieel in gebruik. Hij bedient daarbij het Woord uit Zacharía 4:6b: ‘Niet door kracht, noch door geweld, maar door Mijn Geest zal het geschieden, zegt de HEERE der heirscharen.’ In de loop van de jaren negentig wordt deze tekst door een van de leden op een houten paneel voorin de kerk aangebracht.
Als ook het midden en westen van de Noordoostpolder in cultuur worden gebracht, wordt de centrumfunctie van de polder langzamerhand overgenomen door Emmeloord. Omdat de afstand tot het kerkgebouw in Marknesse voor veel (jonge) gezinnen nogal bezwaarlijk is, wordt er in 1957 een afdeling van de gemeente in Emmeloord gesticht. Een jaar later wordt deze afdeling reeds zelfstandig. Voor Marknesse betekent dit een forse daling van het aantal leden en doopleden: van de 290 blijven er maar 118 over!
Na ruim elf jaar een harmonium te hebben gebruikt, wordt er in 1963 een pijporgel in de kerk geplaatst, afkomstig uit de Nederlandse Hervormde Kerk te Kloosterhaar. De overplaatsing en restauratie ervan is in handen van Piet Zwart Jansz. te Kampen, ‘die hiervoor twee weken van zijn vakantie had uitgetrokken’.
In 1989 worden de muren en het plafond in het kerkgebouw opgeknapt. Hoewel er voor dit schilderwerk wel een beroep op de kerkelijke kas moet worden gedaan, is dat voor het aanbrengen van nieuwe vloerbedekking niet nodig. Een goed verstaander uit Genemuiden heeft namelijk aan een half woord genoeg...!
Omdat het orgel nogal wat gebreken gaat vertonen, wordt er in 1987 een orgelfonds ingesteld. Begin 1991 wordt het orgel door Patijn Orgelbouw te Wapenveld grondig gerestaureerd.
In de loop van de jaren is het ledenaantal (met enkele pieken en dalen) grotendeels gelijk gebleven. In 1960 waren er 127 (doop)leden, in 1990 waren er 84 en anno 2026 zijn dat er 92. De kerkenraad bracht in de jaren '50 en '60 negenmaal een beroep uit. Driemaal op een predikant en zesmaal op een kandidaat. Vijf van die beroepen werden uitgebracht in combinatie met een naburige gemeente (Lemmer en Emmeloord).
Er is in de afgelopen 75 jaar veel gepasseerd. Veel predikanten hebben mogen voorgaan in bediening van Woord en Sacrament. Ook hebben ze het catechetisch onderwijs aan onze kinderen mogen geven. De vrouwenvereniging heeft jarenlang vergaderd en hun verkopingen voor de zending georganiseerd . Na opheffing hiervan is geprobeerd gemeente avonden te beleggen. Ook het jeugdwerk heeft zijn voortgang gehad met enkele onderbrekingen.
De predikanten die in Marknesse voorgaan merken nog wel eens op dat ze het Woord er nog kwijt kunnen. Dat betekent dat er nog werk is voor de Heere. Gods kinderen mogen nog onderwijs ontvangen. Al kunnen we geen predikant beroepen, maar de consulent(en) verricht(ten)en veel werk in de gemeente. Ook mag het kosters- en vrijwilligerswerk zijn voortgang hebben We hebben op dit moment 4 organisten die hun werk in liefde doen tijdens de eredienst.
Op dit moment is het kerkgebouw hoognodig aan renovatie toe. En daar is veel geld voor nodig; Het is onmogelijk om dit met een kleine gemeente als Marknesse op te brengen. De bouwcommissie van de gemeente is daarvoor aan de slag gegaan met veel voorbereidend werk. We bidden de Heere om een goed verloop.
75 jaar Marknesse. Het belangrijkste is: wat heeft de woordverkondiging uit gewerkt in al die jaren? Wij zijn nog in het heden der genade, in de welaangename tijd, in die dag van zaligheid. Zoekt de Heere terwijl Hij nog te vinden is. Roept Hem aan terwijl Hij nabij is.
Tekst: J.P. Sinke (Krabbendijke) en B. Versprille (Marknesse)