Meldpunt seksueel misbruik

Landelijk Meldpunt Seksueel Misbruik Reformatorische Kerken

Meldpunt
Het Meldpunt Seksueel Misbruik Reformatorische Kerken is per 2 januari 2021 opgericht en operationeel. Het doel van het Meldpunt is dat ieder (doop)lid van de aan het Meldpunt deelnemende kerken, in vertrouwen en veiligheid kan spreken over seksueel grensoverschrijdende ervaringen binnen pastorale relaties. Dit kun je doen wanneer je zelf betrokken bent geraakt bij grensoverschrijdend gedrag. Ook kan je contact zoeken wanneer je in je kerkelijke omgeving signalen hebt van (mogelijk) grensoverschrijdend gedrag.

Medewerkers van het Meldpunt zijn professionals die allen werkzaam zijn bij één van de vier volgende organisaties: Stichting De Vluchtheuvel, KOC Diensten, Stichting Schuilplaats en Salouz. De betrokken professionals fungeren als vertrouwenspersonen voor degenen die hulp en/of advies vragen. Daarnaast zijn er gemeentebegeleiders en een coördinator betrokken bij het Meldpunt.  

Voor wie?
Het Meldpunt is bedoeld voor (doop)leden van de Gereformeerde Gemeenten, Gereformeerde Gemeenten in Nederland en Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Een ieder die zorgen heeft over de eigen veiligheid binnen een pastorale relatie of die van een ander, mag contact opnemen met het Meldpunt voor informatie, advies en/of steun. Hieraan zijn geen kosten verbonden.

Pastorale relatie
Met ‘pastorale relaties’ bedoelen we een ieder die een ambtelijke functie bekleedt, en die van daaruit vertrouwelijke contacten heeft binnen de gemeente. Daarnaast mannen en vrouwen, die zijn aangesteld door de kerkenraad voor een functie waaraan ook een zeker gezag gekoppeld is. Denk hierbij aan: koster, organist, leider van een jeugdvereniging, catecheet, etc.

Seksueel grensoverschrijdend gedrag
Seksueel misbruik is een breed begrip. Vanuit het Meldpunt wordt dit begrip ook breed gehanteerd. Dit betekent dat alle gedrag (zowel seksueel als emotioneel), dat de grens overschrijdt van passend pastoraal contact, beschouwd wordt als grensoverschrijdend en schadelijk is voor de betrokkenen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: seksuele toespelingen door de gezagsdrager, intensief en persoonlijk app-contact van de gezagsdrager, manipulatief gedrag waarbij afhankelijkheid gecreëerd wordt, seksueel getinte aanrakingen tot en met seksueel geweld. 

Grensoverschrijdend gedrag kent vele vormen en gradaties. Wanneer het plaatsvindt tussen bekenden (dat is in 85% van de situaties het geval), is er vaak sprake van een glijdende schaal waarbij de grensoverschrijdingen geleidelijk toenemen en ernstiger worden.

Het slachtoffer raakt steeds meer gevangen in de relatie en is steeds minder in staat om derden op de hoogte te brengen van het misbruik. Door deze patronen kan seksueel misbruik soms jarenlang blijven voortbestaan.

Vaak is er sprake van emotionele afhankelijkheid tussen pleger en slachtoffer. Hierdoor is het extra moeilijk voor slachtoffers om over het misbruik te praten. Tijdig signaleren en hulp zoeken is daarom erg belangrijk. Het Meldpunt wil graag op een laagdrempelige manier toegankelijk zijn voor vragen, advies en begeleiding. 

Schuld- en schaamtegevoelens
Slachtoffers van seksueel misbruik hebben vrijwel altijd last van schuld- en schaamtegevoelens over het misbruik. Slachtoffers verwijten zichzelf vaak betrokkenheid bij het misbruik en/of maken zichzelf mede verantwoordelijk. Soms worden deze gevoelens en overtuigingen, bewust of onbewust, versterkt door de omgeving. Bijvoorbeeld door het stellen van een vraag met een ondertoon van verwijt: ‘Waarom heb je niet gezegd dat je het niet wilde?’ Of: ‘Waarom heb je het niet eerder verteld?’ Deze vragen versterken de al aanwezige schuld- en schaamtegevoelens en maken de stap richting het vragen van hulp extra groot.

Betrokkenen van het Meldpunt weten welke overlevingsmechanismen een rol spelen bij seksueel grensoverschrijdend gedrag en zijn ervan overtuigd dat slachtoffers geen schuld en geen verantwoordelijkheid hebben voor het misbruik. De ongelijkwaardigheid die de aard van een gezagsrelatie met zich mee brengt, maakt dat de gezagsdrager te allen tijde verantwoordelijk is voor het zuiver houden van de relatie.

Contact zoeken……. en dan?
Je kunt voor jezelf of voor een naaste contact zoeken via het contactformulier of telefoon (06- 10815664) met het Meldpunt. In eerste instantie krijg je contact met de coördinator van het Meldpunt: Maria Vermeulen.

Vervolgens zijn er verschillende processen mogelijk:

·        Jij vertelt je verhaal in vertrouwen (desnoods anoniem) en dat is voor jou genoeg. Het blijft dan bij een éénmalig contact met de coördinator. De coördinator registreert anoniem het contact op datum en maakt een samenvatting van het verhaal.

·        Je vertelt je verhaal en vraagt daarbij om advies. De coördinator adviseert. Indien nodig betrekt zij daarbij, in overleg met jou, een interne vertrouwenspersoon van het Meldpunt.

·        Je vertelt je verhaal en vraagt daarbij om contact met een vertrouwenspersoon die met jou de mogelijkheden kan onderzoeken voor verdere vervolgstappen. De coördinator zal je koppelen aan een vertrouwenspersoon van het Meldpunt. Deze vertrouwenspersoon gaat vervolgens met jou in gesprek en zal de mogelijkheden van vervolgstappen bespreken. Deze vervolgstappen kunnen liggen op het terrein van melding bij de kerkenraad, melding bij de klachtencommissie, het doen van aangifte en/of het zoeken van professionele hulp rond traumaverwerking.

·        Je vertelt je ervaring en je wilt een formele behandeling binnen de kerk. In dat geval is een aanmelding bij de klachtencommissie van de kerk een vervolgstap. Hierna zal de klachtencommissie de aanmelding in behandeling nemen, onderzoeken en beoordelen. Op grond daarvan zal de commissie de kerkenraad adviseren hoe te handelen richting pleger, slachtoffer, gemeente en eventuele andere betrokkenen. Je krijgt in dat geval een eigen vertrouwenspersoon toegewezen die jou kan voorlichten en steunen voor, tijdens en na dit proces van de klachtencommissie. De behandeling van een klacht door de klachtencommissie betekent altijd dat de kerkenraad geïnformeerd wordt. Die krijgt immers een advies hoe te handelen.

Vertrouwelijkheid en geheimhouding
Situaties van (mogelijk) grensoverschrijdend gedrag binnen een kerkelijke gemeente worden strikt vertrouwelijk behandeld. Dit betekent dat behalve de medewerkers van het Meldpunt niemand op de hoogte wordt gebracht van de situatie waarover de melder contact heeft gezocht. De wijze waarop er vervolg wordt gegeven aan de situatie van de melder wordt in afstemming met, en met medeweten van de melder vormgegeven.

Klachtencommissie
Het kan zijn dat je, korte of langere tijd na het seksueel misbruik besluit om een klacht in te dienen bij de klachtencommissie van de kerkgenootschappen die aangesloten zijn bij het Meldpunt. Dit kan alleen via het Meldpunt. De klachtencommissie gaat de situatie van misbruik onderzoeken en beoordelen volgens de eigen klachtenprocedure. De klachtencommissie adviseert vervolgens de kerkenraad hoe te handelen in de gegeven situatie. De kerkenraad is verantwoordelijk en bevoegd tot het nemen van kerkelijke maatregelen.

Bereikbaarheid
De coördinator (Maria Vermeulen) van het Meldpunt is dagelijks bereikbaar tussen 09.00 uur en 17.00 uur op telefoonnummer: 06- 10815664.
Je kunt ook contact opnemen met de coördinator van het Meldpunt via het contactformulier.

Neem bij een acute noodsituatie contact op met de Politie (0900-8844 of 112) en/of Centrum Seksueel Geweld (0800-0188).

Preventie
Als er op één gebied preventie belangrijk is, dan is het wel op het gebied van (seksuele) veiligheid binnen de kerkelijke gemeente.

Vanuit het Meldpunt, project Veilig Jeugdwerk van De Vluchtheuvel en de Jeugdbond van de Gereformeerde Gemeenten (JBGG) bieden we graag ondersteuning aan kerkelijke gemeentes bij het proces van bewustwording en het te maken beleid rond een veilige gemeente. Mail daarvoor naar De Vluchtheuvel of naar de JBGG.