Generale Synode


DATA:

13 september 2016 (19.30 uur): bidstond te Barneveld-Centrum.

14 & 15 september 2016

4 & 5 oktober 2016 (10.00 uur)

25 & 26 januari 2017 (10.00 uur)

Verslaglegging

Onderstaande artikelen over de Generale Synode zijn met toestemming van, en door samenwerking met, het Reformatorisch Dagblad tot stand gekomen.

Bidstond - 13-09-2016

Tijdens de bidstond te Barneveld op dinsdagavond 13 september ging ds. J.J. van Eckeveld voor. Hij was voorzitter van de laatstgehouden synode in 2013. De predikant uit Zeist preekte over Openbaring 1:7: ”Zie, Hij komt met de wolken, en alle oog zal Hem zien, ook degenen die hem doorstoken hebben.” Het thema voor de preek was: ”Christus, de Komende.” Ds. Van Eckeveld zag er drie gedachten in: De zekerheid van Zijn komst (“Zie, Hij komt met de wolken”), de zichtbaarheid van Zijn komst (“en alle oog zal Hem zien“), en de ontzetting vanwege Zijn komst (“en alle oog zal Hem zien, ook degenen die Hem doorstoken hebben”).

Moderamen, gekozen 14-09-2016

Ds. J. J. van Eckeveld is woensdagmorgen in Utrecht opnieuw gekozen tot preses van de generale synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG).

Ds. Van Eckeveld kreeg bij de eerste stemming 30 van de 40 stemmen. De Zeister predikant is voor de zevende achtereenvolgende keer voorzitter. Ds. P. Mulder (Tricht-Geldermalsen) werd in een eerste stemronde met 26 stemmen gekozen tot assessor preses (tweede voorzitter).



Tot scriba koos de synode ds. A. Schreuder (Rijssen-Zuid). Tweede secretaris werd ouderling A. G. Bregman (Naaldwijk). Ouderling J. T. van den Berg (Nunspeet), die verschillende keren deel uitmaakte van het moderamen, gaf voorafgaande aan deze stemming aan liever niet meer in het synode­bestuur gekozen te worden gezien zijn leeftijd. Ds. G. J. N. Moens (Lisse) werd derde secretaris.



Ouderling S. Boogaard (’s-Gravenpolder) en ouderling K. H. de Heer (Rijssen) werden gekozen tot eerste en tot tweede penningmeester.



Namens de roepende kerk van Barneveld-Centrum opende ds. D. de Wit de synode woensdagmorgen in de Westerkerk van de gg Utrecht. Hij mediteerde over Johannes 15:5: „Ik ben de Wijnstok, en gij de ranken; die in Mij blijft, en Ik in hem, die draagt veel vrucht; want zonder Mij kunt gij niets doen.” De predikant sprak de wens uit dat de bidstond van dinsdagavond waarin ds. Van Eckeveld voorging en het „zonder Mij kunt gij niets- doen” de synodevergadering mag stempelen.




VERSLAG VAN DONDERDAG 26 JANUARI 2017

Utrecht voor het laatst........

De laatste tonen van een orgelkoraal over Psalm 43 klinken. Klokgelui sterft langzaam weg. De laatste vergadering van de generale synode van de Gereformeerde Gemeenten in de Utrechtse Westerkerk staat op het punt van beginnen.

De vergadertafels in de kerkzaal staan in de kerkzaal keurig in het gelid. Afgevaardigden hebben hun plaatsen ingenomen, evenals enkele tientallen belangstellenden. De vergadering op deze donderdagmorgen wordt geopend door preses ds. J. J. van Eckeveld (Zeist). Hij vraagt de tweede voorzitter, ds. P. Mulder, een openingswoord te spreken. Deze laat zingen Psalm 66:5: „…maar Gij deed ons t gevaar ontkomen; Verkwikkend ons, ter goeder uur.” De predikant uit Geldermalsen mediteert over Markus 9:14-29.

Het was donderdag voor het laatst dat de breedste kerkvergadering van de Gereformeerde Gemeenten bijeen kwam in Utrecht. De Westerkerk, sinds 1971 de vergaderlocatie, is verkocht. De eigenaar, de gereformeerde gemeente in Utrecht, laat een nieuw bedehuis bouwen in de Vinexwijk Leidsche Rijn. De synode van 2019 wordt daarom in Gouda gehouden.

Overdopen

Het is een ernstige zonde als een lid of dooplid van de Gereformeerde Gemeenten zich laat dopen in bijvoorbeeld een evangelische gemeente. Deze overdoop betekent het einde van het lidmaatschap van de kerk.

Dat sprak de generale synode van de Gereformeerde Gemeenten donderdag uit, naar aanleiding van een kerkrechtelijke notitie over dit onderwerp.

De synode worstelde met de vraag hoe om te gaan met bijvoorbeeld een minderjarige die zich laat overdopen. Ouderling Z. Klaasse (Beekbergen): „Ik kan er geen vrede mee hebben als iemand van 17 jaar tegen de zin van de ouders ophoudt lid te zijn.”

Deputaat ds. P. Mulder stelde daarentegen dat er sprake is van een vaststaand feit. „Als een minderjarige belijdenis doet in een andere kerk, dan houdt de band met onze kerken ook op. Er is altijd een weg terug. Pastorale zorg willen we altijd bieden. Maar we moeten kerkrechtelijk wel helder zijn.”

De synode benadrukte het grote belang van pastoraat richting de ouders van kinderen die zich laten overdopen. Ook stelde de vergadering dat de overdoop van een minderjarige niet hoeft te betekenen dat deze jongeren geen pastorale zorg meer krijgen aangeboden.

De synode gaf naar aanleiding van deze discussie aan de commissie catechese de opdracht om een lesbrief te schrijven over de waarde van de kinderdoop. Ook volgen over dit onderwerp publicaties in kerkblad De Saambinder en jongerenblad Daniël.

De kerkvergadering besloot geen ruimte te bieden aan het afleggen van een speciale belofte door ouders van een al gedoopt geadopteerd kind, die dit christelijk willen opvoeden. Deputaat ds. P. Mulder stelde dat dit onderwerp aandacht kan krijgen in onder meer de pastorale begeleiding, de voorbede in de gemeente en in kerkbodes.

De synode nam daarnaast een rapport aan dat het belang van de zondagsrust en –heiliging onderstreept.

In de middagvergadering wordt nog een laatste rapport behandeld, over het belang van de zondagsrust. En de onvermijdelijke verrekening van de onkosten. Die worden vastgesteld op 5 euro per lid en dooplid per drie jaar.

Sluiting synode

Aansluitend wordt het vertrek uit Utrecht gememoreerd. „Een bijzondere sluiting, zoals we die hier nooit eerder meemaakten”, aldus preses ds. Van Eckeveld. „Het moderamen kijkt met blijdschap en erkentelijkheid terug op wat de Heere gaf. Onverdiende goedheid. Dat neemt niet weg dat er zorgen en problemen zijn. Dat kan ook niet anders in de tijd waarin we leven, waarin de wind van de secularisatie waait door Nederland, door de Gereformeerde Gemeenten, door onze jongeren en ook door ons hart.”

De predikant wijst op de noodzaak van gebed „om getrouw te zijn op de post waarop de Heere ons stelde. De verborgen omgang met de Heere mag niet ontbreken. Wat is het een wonder als er een ontmoeting mag zijn tussen God en mijn hart, tussen Jezus en mijn ziel. Dan zal dat merkbaar zijn aan onze levenswandel.”

De helpers van de synode krijgen een cadeaubon van het moderamen. Ook Utrechtse kerkenraad wordt hartelijk bedankt. In totaal vergaderde de synode 25 keer in Utrecht, memoreert de plaatselijke predikant, ds. L. Terlouw. Negen keer gebeurde dat in het vorige kerkgebouw, in de Boothstraat, en zestien keer in de in 1967 aangekochte Westerkerk. De Utrechters –kerkenraad, kosters en assistenten– zingen de synode Psalm 20 vers 1 toe.

Ds. Van Eckeveld memoreert dat er zowel verblijdende als bedroevende momenten waren in de tijd dat in Utrecht vergaderd werd. De bidstond voor de eerste synode in Utrecht in 1944, werd geleid door ds. R. Kok. Het was ook in de Domstad dat deze predikant enkele jaren later geschorst werd en dat in 1953 zich een scheuring voltrok in de Gereformeerde Gemeenten.

Ds. Van Eckeveld: „Dat we hier vertrekken geeft ook ons een gevoel van weemoed. Er zit ook een prediking in: Dat alles hier voorbijgaat. Gisteren spraken we over Malechi 3:6 „Ik de Heere word niet veranderd.” Niets is hier blijvend dat het hart verheugt. Maar boven alles staat dit machtige Woord van God. Hij verandert niet in Zijn liefde, genade, trouw, heerlijkheid, heiligheid en rechtvaardigheid. Daarom zijt gij kinderen Jacobs niet verteerd. Laat ons kleine ik maar opgaan in de grote Ik. Dat is niet makkelijk, maar wel een gezegende weg.”

Ds. Terlouw memoreert dat de gereformeerde gemeente in Utrecht altijd gastvrij de synode heeft willen ontvangen. „Wat wij als kerkenraad en vrijwilligers deden was niet zo belangrijk, al was het wel noodzakelijk. Het gebeurde uit de liefde van het hart, met het oog erop om te mogen dienen. In de kerkbodes vindt je nooit een oproep voor vrijwilligers. Het ging als het ware vanzelf.”

Aansluitend overhandigt W. B. Kranendonk, uitgever bij De Banier en hoofdredacteur van deze krant, een boek. Onder de titel ”Broeders bijeen”, wordt aan de hand van oude verslagen uit kerkblad De Saambinder en vele foto’s teruggeblikt op de vergaderingen in Utrecht. „Het is iets van gewicht. Ruim drie kilo”, zo stelt hij. „In De Saambinder verschenen vroeger levendige synodeverslagen. Ds. Kersten schrijft dat de sfeer goed was en een andere keer dat er stevig werd gediscussieerd. Zo’n impressie geeft kleur aan een vergadering.”

Dan is het echt voorbij. Ds. Van Eckeveld vraagt aan eerste scriba ds. A. Schreuder (Beekbergen) om de vergadering te beëindigen. De aanwezigen zingen Psalm 132:9 en 12, waarna de predikant eindigt met gebed. Aansluitend zet de organist Psalm 134 in. „Dat ’s Heeren zegen op U daal. Zijn gunst uit Sion u bestraal.”


VERSLAG VAN WOENSDAG 25 JANUARI 2017

De Boezemsingel

Het curatorium van de Gereformeerde Gemeenten koopt voor 1 euro het kerkgebouw van de gg Rotterdam-Centrum, dat achter de Theologische School aan de Boezemsingel staat.

Met dat plan stemde de generale synode van de Gereformeerde Gemeenten woensdag in Utrecht in. De kerk aan de Boezemsingel wordt –als de plannen door de overheid worden goedgekeurd– gesloopt en vervangen door een nieuw gebouw. Daarin komen een kleine kerkzaal, zalen voor de Theologische School en een ruimte voor een documentatiecentrum.

Het ledental van de gg Rotterdam-Centrum is in de achterliggende jaren sterk teruggelopen, tot onder de 100 leden en doopleden. Het kerkgebouw uit 1901 bood oorspronkelijk plaats aan ruim 1850 mensen, vergt nu veel onderhoud en brengt hoge energiekosten met zich mee. Daarom bood de plaatselijke gemeente het gebouw te koop aan aan het curatorium. De Theologische School gebruikt de zalen van de kerk nu al. Predikanten in opleiding houden in het gebouw proefpreken.

De synode van 2007 besloot dat de Theologische School in Rotterdam gevestigd blijft. In 2009 werd het gebouw aan de Boezemsingel gerenoveerd en uitgebreid.

De werkgroep archieven heeft het curatorium gevraagd in de school ook een ruimte te realiseren van circa 100 vierkante meter voor een documentatiecentrum. Daar wordt bijzonder archiefmateriaal over de GG bewaard en tentoongesteld.

De sloop en nieuwbouw kosten 1,2 miljoen euro, aldus ouderling K. H. de Heer (Rijssen), lid van het curatorium. Het curatorium versoberde de plannen naar aanleiding van opmerkingen vanuit de synodevergadering in september.

Ds. A. Moerkerken, rector van de Theologische School, sprak zijn erkentelijkheid uit voor het besluit van de synode. „Ik ben blij te merken wat voor een liefde op onze synode leeft voor de theologische opleiding en ik denk dat het weerspiegelt wat in de gemeenten leeft.”

De plannen worden de komende maanden uitgewerkt. Ouderling De Heer hoopt dat in de tweede helft van dit jaar met de uitvoering van de plannen kan worden begonnen.

Zwanger onder de 18

De synode besprak een notitie van het deputaatschap kerkrecht over hoe om te gaan met zwangerschap bij jongeren onder de achttien jaar, nu de overheid heeft bepaald dat mensen onder die leeftijd niet mogen trouwen. Ds. P. Mulder: „Als kerk hebben we de lijn dat we de wetten van de overheid volgen, waar die niet in strijd zijn met Gods Woord.” In de notitie zijn pastorale handvatten opgenomen voor kerkenraden over deze problematiek. Tevens wordt ingegaan op vragen over de doop in deze situatie. In kerkblad De Saambinder zal het deputaatschap het onderwerp toelichten.

Aandachtsfunctionaris

De GG krijgen een „aandachtsfunctionaris” voor slachtoffers van seksueel misbruik binnen de kerk. Dit werd besloten naar aanleiding van een protocol over dit onderwerp. Deze functionaris wordt ondersteund door een eerder ingestelde commissie van advies.

Periodieken

Bij de bespreking van het rapport van de financiële commissie vroegen verschillende afgevaardigden aandacht voor de grote hoeveelheid periodieken die de verschillende deputaatschappen uitbrengen. De oproep klonk om tot kostenbesparing en meer samenwerking te komen. De synode wilde geen bindende uitspraak hierover doen, ook omdat de bladen belangrijk zijn voor de fondsenwerving en zichtbaarheid van de verschillende deputaatschappen.

De synode benadrukte grote waardering te hebben voor de bedragen die bijeen worden gebracht. Uitgesproken werd dat deze offervaardigheid een grote verantwoordelijkheid legt bij de deputaatschappen voor verantwoorde besteding van de gelden.

De financiële commissie adviseerde de synode om de financiën van elk deputaatschap blijvend door een accountant te laten controleren. Voorzitter van de commissie ds. L. Terlouw (Utrecht): „We moeten naar buiten toe een zo zuiver mogelijk beeld geven.” Ook de ANBI-status vraagt om heldere rapportages, aldus de commissie. Synodepreses ds. J. J. van Eckeveld wees op de waarde van het werk van de financiële commissie, terwijl daarover ooit bij de instelling ervan, tijdens een van de eerdere synodes, best bedenkingen waren.

Ds. A. H. Verhoef (St. Catherines, Canada) woonde de vergadering bij namens de Noord-Amerikaanse zustergemeenten van de Gereformeerde Gemeenten, de Netherlands Reformed Congregations. Ds. Verhoef opende de middagvergadering en liet Psalm 25:2 in de berijming van Datheen zingen.

De Vluchtheuvel

De generale synode van de Gereformeerde Gemeenten is donderdag akkoord gegaan met de aanpassing van de bestuursstructuur van De Vluchtheuvel, de kerkelijke instelling voor psychosociale hulp.

De veranderingen zijn onder meer nodig vanwege veranderde overheidsregels op het gebied van de financiering van de zorg. Daarnaast schept de synode ruimte voor eventuele toekomstige betrokkenheid van andere kerken, wanneer dit voor voortbestaan van De Vluchtheuvel een „essentiële voorwaarde” is.

De kerken waarvoor de synode ruimte ziet om de organisatie mede te dragen, zijn de Gereformeerde Gemeenten in Nederland, de Oud Gereformeerde Gemeenten en de Hersteld Hervormde Kerk. Op voorstel van ds. A. Schreuder (Beekbergen) werd aan de besluittekst toegevoegd dat het identiteitsbeleid van De Vluchtheuvel niet ter discussie mag komen te staan.

Nu al worden met andere kerken soms afspraken gemaakt over gebruikmaking van diensten van De Vluchtheuvel. In de toekomst kunnen zij eventueel bestuurlijk participeren. Een eis van de synode is dat in de Raad van Toezicht en de Raad van Advies altijd de voorzitter en de meerderheid van de leden afkomstig is uit de Gereformeerde Gemeenten. De Raad van Bestuur, verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding, moet bestaan uit een of meerdere leden van de Gereformeerde Gemeenten.

De Raad van Advies krijgt volgens deputaat ds. G. Heijkamp (Enkhuizen) een „sleutelfunctie” bij de borging van de identiteit van De Vluchtheuvel. De leden van die raad worden benoemd door de vier particuliere synodes van de Gereformeerde Gemeenten. Een soortgelijke constructie wordt ook bij andere instellingen toegepast.

Naast psychosociale hulp ondersteunt De Vluchtheuvel specifieke diaconale zorg, in opdracht van de kerken. Dat blijft ook in de toekomst het geval, maar de financiering hiervan wordt losgekoppeld van de overige activiteiten. Dat is nodig omdat de bedrijfsvoering van de organisatie moet worden afgestemd op concurrentie in de zorgmarkt.

Antisemitisme

De synode van de GG heeft woensdag een verklaring tegen antisemitisme aangenomen, waarin zij dit uitspreekt. De verklaring is een reactie op de toenemende haat tegen Joden „in de wereld, ook in West-Europa en in Nederland.”

De kerk weet zich op grond van Gods Woord verbonden met het Joodse volk en is daarom geroepen het ware heil in Christus Jezus en de vrede voor het Joodse volk te zoeken, aldus de synode. De kerkvergadering roept op tot gebed, zowel in het openbaar als in de persoonlijke sfeer.

De synode zal de verklaring via het deputaatschap kerk en overheid onder de aandacht brengen van de overheid. Kerken uit het Breed Beraad Protestantse Kerken worden opgeroepen zich bij de verklaring aan te sluiten.

In de toelichting op de verklaring benadrukken de initiatiefnemers, het deputaatschap kerk en overheid en het deputaatschap voor Israël, dat er op basis van Romeinen 9-11 verwachting is voor het Joodse volk.

Verslag van woensdag 5 oktober 2016

Diaconale en Maatschappelijk Zorg

Nieuwe maatregelen in de zorg stellen het deputaatschap diaconale en maatschappelijke zorg (DMZ) voortdurend voor nieuwe vragen rond de ouderenzorg en psychosociale zorg vanuit instellingen verbonden aan de Gereformeerde Gemeenten (GG).

Dat bleek woensdagmorgen tijdens de behandeling van het rapport van het deputaatschap DMZ tijdens de vierde vergaderdag van de generale synode van de GG, bijeen in de Westerkerk in Utrecht.

e ouderenzorginstellingen gelieerd aan de GG merken dat er nogal wat plaatselijke initiatieven zijn die gevolgen hebben voor deze instellingen. „De zorg verplaatst zich naar de plaatsen waar de mensen wonen.” Dat stelt het deputaatschap diaconale en maatschappelijke zorg (DMZ) voor nieuwe vragen, stelde voorzitter ds. G. Heijkamp (Enkhuizen).

Het deputaatschap en De Vluchtheuvel voor psychosociale zorg, ervaren veel onrust rond de zorg als gevolg van de nieuwe wetgeving. „Je ziet uit naar wat rust”, aldus ds. Heijkamp. Op de vervolgvergadering van de synode in januari praat de synode verder over een mogelijke nieuwe organisatievorm en de financiering van De Vluchtheuvel.

Ds. P. Mulder pleitte ervoor om een hechte band tussen de GG en de Vluchtheuvel te behouden en financieel De Vluchtheuvel „ruimhartig” te steunen. Ook gezien de ontstaansgeschiedenis van De Vluchtheuvel die ooit is opgericht om gemeenteleden te helpen bij psychosociale vragen die ambtsdragers te boven gaan. Door de marktwerking in de zorg zijn er nu meer vrijgevestigde zorgverleners dan in het verleden. Die concureren met De Vluchtheuvel als kerkelijke organisatie.

Ds. C. Sonnevelt (Krabbendijke) pleitte voor nauwe afstemming tussen hulpverleners en ambtsdragers, „zodat de adviezen niet tegenover elkaar komen te staan.” Hij stelde ook voor om aan de GG verwante kerken te betrekken bij het plan om een cursus voor ambtsdragers te organiseren over pastorale zorg aan psychiatrische patiënten.

Ds. Schreuder wees op de noodzaak om de ethiek rond medisch handelen te actualiseren. „We hebben de publicaties van Douma en Velema, maar we hebben gezien de nieuwe ontwikkelingen behoefte aan actualisatie.” Ds. Schreuder stelde dat het vaak zo lijkt te zijn dat niet de Tien Geboden, maar de christelijke liefde uitgangspunt is in de hulpverlening. De synode praat er in januari verder over.

De synode sprak zijn waardering uit voor gehandicaptenorganisatie Helpende Handen. „Mensen in het veld krijgen veel steun.”

In de synode werd aandacht gevraagd voor het grote belang van pleeggezinnen en gastopvang in kerkelijke kring.

Het deputaatschap DMZ gaat binnenkort in de gemeenten inventariseren hoe groot de nood is op het punt van verslavingszorg en zware psychiatrische problemen. Ook om te kijken of er op dit punt zorg vanuit de gereformeerde gezindte geregeld kan worden.

De speciale kerkdiensten voor doven op zaterdagmiddagen trekken minder mensen als gevolg van gebruik van het programma ”Van Spraak naar Tekst” in zondagse erediensten, meldde voorzitter van Dovenzorg, ds. W. Harinck (Moerkapelle). Het programma zet woorden van de predikant ter plekke om in tekst, zodat doven kunnen meelezen. De terugloop komt ook omdat in meer gemeenten doventolken actief zijn.

De commissie van advies inzake seksueel misbruik in kerkelijke en/of pastorale gezagrelaties werkt eraan meer bekendheid bij de kerkenraden in de GG te krijgen, meldde voorzitter ds. F. Mulder (Rhenen). De drempel om bij de commissie aan te kloppen is echter erg hoog, aldus de predikant, „terwijl er wel veel nood is.”

De commissie bespreekt met het deputaatschap kerkrecht een aantal punten die in de vergadering naar voren werden gebracht. Het onderwerp komt in de vervolgzitting in januari terug op de agenda.

Herindeling classes en particuliere synodes

De synode besloot af te zien van een landelijke herindeling van de classes en particuliere synodes. De particuliere synode Noord-West had dat punt op synodetafel gebracht. In ruwweg de provincies Noord-Holland en Utrecht zijn relatief veel kleine gemeenten en weinig predikanten. De druk op die predikanten is groot.

Kerkelijke eenheid

De synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG) is blij dat de gesprekken met de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) als ontspannener zijn ervaren en dat er gezamenlijk gebruik gemaakt wordt van een nieuwe catechisatiemethode. Concrete stappen om dichter bij elkaar te komen, zoals erkenning van elkaars attestaties, zijn echter nog niet mogelijk.

Dat bleek woensdagmiddag tijdens de bespreking van het rapport van het deputaatschap kerkelijke eenheid tijdens de generale synode van de GG in Utrecht.




Het deputaatschap voerde de achterliggende tijd gesprekken met de GGiN, de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN), de Hersteld Hervormde Kerk (HHK) en de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK). Die gesprekken gaan door.



„Wij kunnen geen kerken aan elkaar lijmen, dan ontstaan er nieuwe kerken”, zei de voorzitter van het deputaatschap, ds. J. J. van Eckeveld (Zeist). „Toch is er wel het diepe verlangen dat de Heere bijeen brenge wat bijeen hoort. De werkelijkheid is buitengewoon weerbarstig, zelfs als het gaat om hen bij wie geestelijke herkenning is. Toch zijn er wolkjes als een mans hand.”



Vooral in de gesprekken met de Gereformeerde Gemeenten in Nederland ziet ds. Van Eckeveld een „stuk ontspanning die er eerst niet was.” Erkenning van de attestaties is echter nog niet ter sprake, zei ds. Van Eckeveld in reactie op vragen.





Ds. P. Mulder (Tricht-Geldermalsen) riep op vooral te zoeken naar wat bindt met de GGiN. „We hebben elkaar hard nodig. En dat kan in de toekomst nog wel eens meer nodig zijn.” Diverse afgevaardigden spraken uit veel herkenning te ervaren in publicaties en de prediking van predikanten van de GGiN en noemden dat verblijdend. Door een scheuring gingen de GG en de GGiN in 1953 uit elkaar.



De synode sprak uit dat predikanten die voorgaan in bijeenkomsten zoals voor de Gereformeerde Bijbelstichting (GBS) en de SGP buiten het eigen kerkverband zich moeten realiseren dat het kerkordelijk gezien het dan niet om een eredienst gaat en zij daarnaar zouden moeten handelen.



Ouderling J. H. Doeven (Houten) pleitte ervoor het thema kanselruil met predikanten uit andere kerkverbanden –met wie geestelijke herkenning is– in het deputaatschap een keer te bespreken. Ds. A. A. Egas (CGK) pleitte recent voor die mogelijkheid. Andere afgevaardigden riepen op tot voorzichtigheid.



Emerituskas / Commissie catechese

De synode sprak woensdagavond over de emerituskas en het rapport van de commissie catechese. Vanuit de synode klonk veel waardering voor de ontwikkelde methoden over de Heidelberger Catechismus en het vragenboekje van ds. A. Hellenbroek. De commissie denkt na over een leerlijn over de Dordtse Leerregels en de Nederlandse Geloofsbelijdenis.

Cursus Godsdienstonderwijs

De HBO-opleiding theologie van de Cursus Godsdienstonderwijs (CGO) van de Gereformeerde Gemeenten (GG) kan behouden blijven.

De synode van de GG staat jaarlijks garant voor 100.000 euro. De synode besloot daartoe vanwege het belang van de opleiding voor het reformatorisch onderwijs, jeugdwerk, zending en evangelisatie.




De HBO-opleiding van de Cursus Godsdienstonderwijs (CGO) kampte met het probleem dat het ministerie de opleiding niet wil erkennen naast de bestaande godsdienstopleidingen, en dus ook niet wil bekostigen.




De afgelopen jaren sprak de leiding van de CGO met Driestar Educatief (DE) in Gouda om de HBO-opleiding daar onder te brengen. Probleem is echter de bekostiging. Daarom zijn contacten gelegd met de Christelijke Hogeschool Ede en Viaa (Gereformeerde Hogeschool) te Zwolle, omdat alleen door samenwerking van Driestar Educatief met die scholen de bekostiging rond kan komen.




De leiding van de CGO was niet blij met die ontwikkeling, „maar voelt zich met de rug tegen de muur staan.” De vrees was dat als de opleiding bij de Edese of Zwolse school had moeten aanhaken er nauwelijks nog invloed zou zijn op de identiteit van de opleiding. De HBO-opleiding van de CGO kan nu echter zelfstandig behouden worden.





Ds. D. de Wit (Barneveld Centrum) onderstreepte de grote waarde van de cursus die vanuit de CGO gegeven wordt voor leerkrachten in het basisonderwijs. De opvoedcursussen van de CGO krijgen ook veel belangstelling.


Verslag van dinsdag 4 oktober 2016

Evangelisatie

De Gereformeerde Gemeenten willen zich in het evangelisatiewerk de komende tijd meer en meer richten op de kern: het evangeliseren onder buitenkerkelijken. Op de volgende synode komt een voorstel op tafel.

Dat zei ds. B. Labee (voorzitter van het deputaatschap voor de evangelisatie) dinsdagmorgen tijdens de vervolgvergadering van de in september geopende generale synode in de Westerkerk in Utrecht. De synode boog zich na de opening door preses ds. J. J. van Eckeveld (Zeist) als eerste over het rapport over het evangelisatiewerk.De nieuwe lijn behelst onder meer dat er meer projectmatig gewerkt wordt en een medewerker voor enkele jaren wordt benoemd wordt. Daarom is in de nieuwbouwwijk Leidsche Rijn een veldwerker in plaats van een evangelist aangesteld. Ook wordt nog nauwer samengewerkt met de classes. Uitgangspunt is ook dat het evangelisatiewerk mensen naar de bestaande gemeenten leidt. De evangelisten van de GG worden nauw betrokken bij deze aanpak.

De synode onderstreepte het belang van aandacht voor het evangelisatiewerk in de gemeenten. In veel gemeenten is een evangelisatiecommissie actief, het deputaatschap zou graag zien dat in meer gemeenten zo’n commissie komt.

Afgevaardigden wezen erop dat er ook grote verschillen zijn tussen kerkelijke plattelandsdorpen en gemeenten in de steden en dat vooral kleine gemeenten beperkt zijn in hun mogelijkheden. Ds. Labee (Veenendaal): „Tegelijk mag, in het licht van de komende Christus, het heil van onze naaste ons bezetten.“

Ds. C. Sonnevelt (Krabbendijke) vroeg hoe het komt dat de evangelisatieposten niet doorgroeien naar zelfstandige gemeenten met ambten. „Waarom gaat dat wel buiten onze grenzen, waarom niet in Nederland?”

Ds. Labee zei dat de evangeliesatieposten nog niet zover zijn. „Dat hangt ook samen met de noodzaak van ambtsdragers. Is er geen hoop? Als het mensenwerk was, zou ik somberder zijn dan in het licht van Gods onfeilbaar Woord. Het is Gods soeverein werk. Dat geeft bij tijde toch verwachting. Tegelijk is er ook enige vrees. Er is de laatste tijd veel gediscussieerd over gemeenschapsvorming en missionaire gemeenschappen. We zijn erg geducht voor evangelisatiewerk waarbij een andere soort gemeenten binnen het kerkverband ontstaan. Dat zijn vaak gemeenten met andere gewoonten en tradities en de leer staat er soms haaks op het gereformeerd belijden. Enige voorzichtigheid is daarom geboden. We hopen en bidden dat de Heere meer zou willen geven.”

Het deputaatschap voor de evangelisatie werkt niet samen met andere kerkverbanden, meldde ds. Labee naar aanleiding van een vraag. „Niet alle kerken zijn actief op dit terrein.” Ouderling K. Bel (Capelle aan de IJssel) meldde dat andere kerkverbanden wel gebruik maken van het evangelisatiemateriaal dat binnen de GG is ontwikkeld.

Enkele afgevaardigden vroegen aandacht voor een goed evenwicht tussen Woordverkondiging en diaconale hulpverlening. Ds. Labee benadrukte dat al het werk in het teken staat van de Woordverkondiging, maar dat hulp aan bezoekers van de evangelisatieposten soms een belangrijk middel kan zijn. Vooral middels maaltijdprojecten worden veel mensen bereikt.

Het deputaatschap voor de evangelisatie constateert in zijn rapport dat het steeds moeilijk wordt om aan vrijwilligers te komen. „De leeftijd waarop mensen uittreden uit maatschappelijke functies ligt steeds hoger. De ontwikkelingen rondom de verschuivende AOW-leeftijd zullen dat proces zeker niet ombuigen.

Jeugdbond (JBGG)

In het jeugdwerk is ondanks alle zorgen ook nuchterheid nodig. Dat geluid klonk dinsdagmiddag tijdens de bespreking van het rapport van de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten (JBGG) in de synodevergadering van de Gereformeerde Gemeenten (GG).

„Er is zorg, maar er is ook nuchterheid nodig. Jongeren hebben zelf ook een verantwoordelijkheid”, zei ds. W. J. Karels (Hardinxveld-Giessendam) die met ander afgevaardigden waarschuwde het niet alleen te verwachten van allerlei acties. Ds. A. Schreuder (Rijssen-Zuid) stelde dat het in deze tijd ook nodig is steeds meer te zeggen: „Alzo spreekt de Heere.”

JBGG-directeur L. A. Kroon sprak zijn zorgen uit over hoe jongeren verbonden blijven met plaatselijke gemeente. „Belangrijk is de vraag te stellen: Worden ze serieus geworden? Kruipen we niet weg voor hun kritiek? Zijn we open over hoe de Heere werkt in het dagelijks leven?” Kroon benadrukte het belang van een „warme band” met jongeren in de gemeenten, dichtbij hen te staan en goed te luisteren als volwassenen.

Het aantal abonnees van JBGG-blad Daniël daalde ondanks de vernieuwde layout de afgelopen tijd van ruim 11.000 naar ruim 9000. Kroon: „De vanzelfsprekendheid dat gezinnen in de GG een abonnement nemen is veel minder geworden. Verder zien we de tendens van ontlezing.”

Rond de benadering van jongeren leven indringende vragen, benadrukt de JBGG in haar rapport aan de synode. Ds. W. Harinck (Moerkapelle), ds. C. Sonnevelt (Krabbendijke) en ds. G. J. van Aalst (Klaaswaal) spraken hun waardering uit voor de manier waarop JBGG in het rapport de worsteling met de vragen en de geest van deze tijd beschrijft. Kroon: „Ik hoop dat u de strijd die hierachter schuil gaat, meeneemt in uw gebed.”

Moderne media

De moderne media vergiftigen de jeugd in de kerk. Dat stelde ds. C. J. Meeuse dinsdag tijdens de synode van de Gereformeerde Gemeenten in Utrecht bijeen.

Ds. J. M. D. de Heer (Middelburg Centrum) vroeg tijdens de synodevergadering om meer aandacht voor het thema moderne media en hoe daar als kerk mee om te gaan. Het deputaatschap voor kerk, gezin, jeugd en onderwijs (KGJO) zal met nadere adviezen komen.

Ds. C. J. Meeuse (voorzitter van het deputaatschap KGJO) weer erop dat er al veel bezinning op dit punt heeft plaatsgevonden. Ouderling J. H. Mauritz (Woerden) wees op het voorlichtingsmateriaal dat de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten (JBGG) heeft.

Ds. Meeuse (Goes) wees –net als veel andere synodeleden– op de grote invloed van de media. „De leefwereld van jongeren is in korte tijd –in tien jaar– zo ontzettend veranderd. Wat leven ze in een andere gedachten-, muziek- en filmwereld dan wij in onze jeugd. Wat gaat er een vergiftigende werking vanuit.”

Godsvrucht in de naaste omgeving is het enige antwoord op deze ontwikkeling, zei de Goese predikant. „Jongeren moeten zien wat de Heere kan doen in een mensenleven. Wat hebben we dan een belangrijke taak als ambtsdragers. Jongeren moeten ons horen praten. Ze moeten een relatie hebben met mensen die de Heere vrezen. Zien onze kinderen nog mensen die op weg zijn naar de hemel? Of zien ze niets meer van de godsvrucht?”

Ds. P. D. den Haan (Tholen) wees erop dat ook jonge ouders soms in de ban van de moderne media zijn en dat scholen soms al heel vroeg in het onderwijs moderne media gebruiken. Ds. Meeuse adviseerde kerkenraden hierover voortdurend in gesprek te blijven met de reformatorische scholen.

Synodepreses ds. J. J. van Eckeveld (Zeist) opperde de mogelijkheid om rond dit onderwerp ook samenwerking te zoeken met ondermeer de Gereformeerde Gemeenten in Nederland, waarin deskundigen op dit punt zijn. De predikant wees ook op het belang van mediatraining voor ambtsdragers die door de pers om een reactie kunnen worden gevraagd rond onderwerpen die spelen.

Onderwijs / studerenden

Het is nodig dat de Gereformeerde Gemeenten en de kerkenraden in nauw contact blijven staan met de reformatorische scholen, temeer omdat er bestuurlijk minder invloed is dan in het verleden.

Dat sprak de synode van de GG dinsdagmiddag uit tijdens de vergadering van de generale synode in Utrecht.

De identiteit van sommige reformatorische scholen voor voortgezet onderwijs baart kerkenraden zorg. Ds. Meeuse (Goes) sprak als voorzitter van het deputaatschap kerk, gezin, jeugd en onderwijs KGJO) de zorg uit dat door een andere inrichting van directie en bestuur ook de invloed vanuit de kerken op de identiteit van het primair onderwijs steeds kleiner wordt. In de synode klonk de oproep tot voortdurend gebed voor het reformatorisch onderwijs.

iverse synodeleden spraken hun waardering uit voor het overleg dat er is over de besturenorganisatie van de reformatorisch scholen VGS.

De gesprekken vanuit de GG met de pabo Driestar Educatief in Gouda moeten doorgaan, benadrukten synodeleden. In dat gesprek moet de grote zorg over de identiteit een belangrijk thema zijn, zodat er een positieve invloed op de Driestar Educatief kan uitgaan. Verschillende afgevaardigden spraken hun grote zorg uit over de koers van de lerarenopleiding. „De Driestar is vanouds nauw verbonden aan de GG en de gereformeerde leer. Maar studenten uit de GG ervaren soms vervreemding.” Ook het gesprek met de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) gaat door.

uderling J. T. van den Berg (Nunspeet) sprak zijn zorg uit over de nieuwe Algemene Wet Gelijke Behandeling en wat die kan gaan betekenen voor de scholen, bij de bespreking van het rapport van de werkgroep onderwijs.

De werkgroep voor studenten wil de komende tijd een „adviserend orgaan” opzetten voor „bezinning over schepping en evolutie.” Ook wil de groep een bijeenkomst beleggen voor promovendi, hoogleraren en universitaire docenten uit de GG. Zij staan „veelal eenzaam in een geseculariseerde omgeving”, constateert de werkgroep studenten.

Kerkenraden moeten blijvend aandacht besteden aan studerende jongeren, stelde ds. Meeuse. Ds. G. J. van Aalst (Klaaswaal) en ds. J. M. D. de Heer (Middelburg Centrum) wezen erop dat de thuisgemeente de eerst verantwoordelijke blijft voor de catechisatie aan studerende jongeren, en pas in de tweede plaats de kerkenraden in de studentensteden.

Het gesprek met christelijke studentenverenigingen wordt belangrijk gevonden. De koers van de CSFR baart de synode zorg.

Er is een grote vraag naar toerusting binnen de Gereformeerde Gemeenten (GG). Dat zei ds. Meeuse. De functie coördinator toerusting die er was kan alleen blijven bestaan als er meer geld vanuit de gemeenten beschikbaar komt voor het werk van KGJO, zei de predikant.

Ouderling J. P. Bosman (Grijpskerke) vroeg om meer aandacht voor kindercatechese. „De groepen van 4 tot 12 jaar hebben de beste leeftijd om les te geven.” Ds. Meeuse wees op catechesemateriaal dat voor deze leeftijdsgroep beschikbaar is.

De synode besprak dinsdagmiddag ook de rapporten van de bonden van vrouwen-, mannen- en zangverenigingen, de zondagsscholen, en de vereniging van organisten.


Verslagen van woensdag 14 en donderdag 15 september 2016

Theologische School

Met ingang van cursusjaar 2017 - 2018 wordt ds. G. Clements benoemd tot vaste docent aan de Theologische School te Rotterdam. Dit vanwege het feit dat ds. A. Moerkerken zijn docentschap gaat neerleggen in verband met het bereiken van de 70-jarige leeftijd. De voordracht van het curatorium werd door 33 afgevaardigden overgenomen. De predikantenopleiding heeft nu drie vaste docenten: ds. G. J. van Aalst (Klaaswaal), ds. P. Mulder (Tricht-Geldermalsen) en ds. A. Moerkerken. Daarnaast zijn er nu de vakdocenten ds. G. Clements, ds. J. M. D. de Heer (Middelburg-Centrum), ds. L. Terlouw (Utrecht) en ds. D. de Wit (Barneveld-Centrum). Ds. L. Blok (Gorinchem) geeft ook nog lessen.



Het curatorium denkt na over de toekomst, zo blijkt uit de synodestukken, „vooral met het oog op de continuïteit van het docentenkorps.” Ds. Van Aalst wordt in 2018 zeventig en ds. P. Mulder in 2020.

 Ouderling J. H. Mauritz (Woerden) sprak bij de bespreking van het rapport van het curatorium zijn zorg uit over het kleine aantal studenten dat de laatste jaren is toegelaten. „Ondanks het goede dat de Heere geeft is het een ernstige situatie met veertig vacante gemeenten.” Ds. J. J. van Eckeveld, voorzitter van het curatorium, gaf aan dat er voortdurend wordt uitgezien naar „jonge mannen die in de kerk kunnen dienen. Het curatorium had graag meer studenten wíllen aannemen. Tegelijk is het zo dat het aantal predikanten behoorlijk is toegenomen.”



Ds. W. Harinck (Moerkapelle) en ouderling K. Bel (Capelle a/d IJssel) vroegen om meer, persoonlijke aandacht voor het onderwerp communicatie en leiding geven aan een gemeente. Ds. Van Eckeveld gaf aan dat er in de opleiding al aandacht aan besteed wordt. Ds. Harinck vroeg het werk van de Theologische School breder onder de aandacht te brengen bij jongeren en ouderen in de GG. Docent ds. G. J. van Aalst (Klaaswaal) gaf aan dat de school al meer naar buiten treedt. Ouderling J. T. van den Berg (Nunspeet) pleitte tegenover het curatorium voor bevordering van de theologiebeoefening vanuit de GG, bijvoorbeeld door publicaties over het „erfgoed” van de Reformatie en Nadere Reformatie. „Waar wordt dit erfgoed nu bewaard? Er moet meer gebeuren om dit gedachtegoed uit te dragen.” Van den Berg maakte de opmerking in het licht van het ontstaan van de Gereformeerde Theologische Universiteit waarvan nog niet duidelijk is hoe die zich zal ontwikkelen. Ds. Van Eckeveld gaf aan dat over het onderwerp gedachtevorming gaande is.



De synode sprak woensdagmiddag ook over een mogelijke verbouwing van het kerkgebouw van de gg te Rotterdam-Centrum. Het gebouw wordt ook door de Theologische School gebruikt voor het houden van proefpreken door studenten en als vergaderruimte. De kerkenraad heeft het gebouw te koop aangeboden aan het curatorium. Het kerkgebouw is verouderd, het gebruik kost veel geld en is veel te groot voor de krimpende gg in Rotterdam-Centrum. Het gebouw aan de Boezemsingel heeft ook een historische waarde voor de GG als geheel.



Naar aanleiding van vragen komt het curatorium later in de synode terug op het voorstel. De synode vroeg zich af of het kerkgebouw ook voor meer doeleinden gebruikt kan worden, bijvoorbeeld voor evangelisatie.

Nieuwe locatie voor synode

Het besluit is genomen dat de volgende Generale Synode (D.v. 2019) zal worden gehouden in Gouda omdat de gemeente te Utrecht, in wiens kerkgebouw al sinds halverwege de vorige eeuw wordt vergaderd, gaat verhuizen. De afgelopen jaren is gekeken welke kerkgebouwen in Midden-Nederland geschikt zouden kunnen zijn als nieuwe vergaderplaats. Het kerkgebouw van de gg te Gouda kwam als beste uit de bus. Voor meer informatie, klik hier.

Kerkorde

Ds. P. Mulder, voorzitter van het deputaatschap kerkrecht, wierp op de synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG) woensdagmiddag de vraag op of de tekst van de kerkorde op niet-principiële, praktische punten niet herzien moet worden in het licht van de huidige tijd. „In de kerkorde staat dat de kerkenraad wekelijks vergadert, maar dat is nergens de praktijk”, zo zei de predikant van de gg te Tricht-Geldermalsen.

Het deputaatschap kerkrecht wees erop dat het goed is richting rechter en overheid een heldere kerkorde te hebben, zeker in gevallen dat een zaak voor de rechter zou komen. Een paar afgevaardigden wees erop dat de tekst van de kerkorde (DKO) ook voor jongeren soms ontoegankelijk is.

Ds. A. Schreuder (Rijssen-Zuid) vroeg het deputaatschap kerkrecht advies te geven over de vraag hoe om te gaan met jongeren uit de kerk onder de achttien jaar die zouden willen trouwen vanwege een zwangerschap. De overheid heeft bepaald dat jongeren onder de 18 jaar niet mogen trouwen. Ds. P. Mulder wees erop dat de kerk –„hoe moeilijk ook”– in dit geval de overheid moet volgen.

Ds. G. J. van Aalst (Klaaswaal) vroeg ook aandacht voor het pastorale aspect bij dit onderwerp. Het deputaatschap komt terug op het onderwerp.

Diverse afgevaardigden wezen erop dat het belangrijk is om een verklaring omtrent gedrag (VOG) te vragen aan mensen die actief zijn op verenigingen en jongerenkampen.Zending

Wat heeft het de Gereformeerde Gemeenten (GG) te zeggen dat ze al jaren geen zendingspredikant meer hebben? Die vraag wierp ds. G. J. N. Moens, voorzitter van Zending Gereformeerde Gemeenten (ZGG), donderdag op tijdens de synodevergadering van de GG in Utrecht.

Ds. Moens (Lisse) noemde het „smartelijk” en „beschamend.” „De Heere geeft ons de opdracht: „Gaat dan heen, onderwijst al de volken.” We hebben vijftig, zestig predikanten die in ons land bezig zijn, maar niet één zendingspredikant.”

 Voor meer informatie over de bespreking rondom het zendingswerk, klik hier.

Een nieuw magazine

Vijf deputaatschappen van de Gereformeerde Gemeenten (GG) die zich bezighouden met Woordverkondiging treden samen naar buiten. Donderdag overhandigde G. Geijtenbeek namens de vijf het magazine Zout in Utrecht aan ds. J. J. van Eckeveld, preses van de synode. Geijtenbeek is algemeen-secretaris van het deputaatschap voor evangelisatie. Dit gebeurde tijdens de tweede vergaderdag van de generale synode 2016 van de GG. Voor meer informatie, klik hier.

De Saambinder / Israël / Kerk en overeid

Kerkenraden moeten op lokaal niveau vaker hun stem richting de plaatselijke overheid laten horen rond principiële items en dat niet overlaten aan de SGP, stelde ouderling G. D. Roeland (St. Annaland) donderdagmiddag bij de behandeling van het rapport van het deputaatschap kerk en overheid tijdens de generale synode van de Gereformeerde Gemeenten in Utrecht.

Het deputaatschap kerk en overheid informeert elk jaar rond dankdag de kerkenraden over relevante en actuele thema’s en onderwerpen die in de politiek en/of de samenleving spelen, zo meldt het deputaatschap in zijn rapport. „Met het beroep om deze nood ook in de voorbede tijdens de jaarlijkse dankdag te betrekken.”



De voorzitter van het deputaatschap, ds. F. Mulder (Rhenen), wees erop dat het „steeds moeilijker is om staande te blijven als je staat op de grondslag van Schrift en belijdenis. We spreken in ons rapport niet voor niets van een crisis. Maar ligt de ernstigste crisis niet binnen de kerk? Aan de andere kant hebben we nog zeer veel. We mogen nog in alle vrijheid het Evangelie van vrije genade verkondigen. Er mag nog catechisatie gegeven worden en zo veel meer.”




De Saambinder, het weekblad van de Gereformeerde Gemeenten, krijgt met ingang van de nieuwe jaargang in oktober een pagina voor kinderen en jongeren.



Dat deelde hoofdredacteur ds. G. J. van Aalst (Klaaswaal) donderdagmiddag mee tijdens de generale synode van de Gereformeerde Gemeenten (GG). „We hebben het lang niet gewild, omdat De Saambinder niet wil concurreren met Daniël, uitgave van de Jeugdbond van de GG. Maar we hebben ertoe besloten na aanhoudende verzoeken van ouders.” De redactie hoopt dat door de rubriek meer jongeren het periodiek zullen lezen.



De synode sprak zijn waardering uit voor de inhoud van De Saambinder en is blij met het relatief grote aantal abonnees (ruim 21.000).





De synode sprak donderdag uitvoerig over de gemeente Nechama die in Israël is ontstaan en gebaseerd is op de gereformeerde belijdenis. In de gemeente zijn twee ouderlingen en ouderling-evangelist M. Dekker actief. Ds. W. Silfhout gaat vier keer per jaar naar Israël om er de sacramenten te bedienen.



Ds. C. J. Meeuse (Goes), voorzitter van het deputaatschap voor Israël, wees erop dat het gaat om een gemeente-in-wording. De predikant noemde het een bijzondere zegen dat er voor het eerst een gemeente met een gereformeerde belijdenis in Israël is.



Over de situatie in Oost-Europa meldde ds. Meeuse dat de strenge Russische wetgeving voor religieuze gemeenschappen en kerken het contact met groepen in Rusland moeilijker maakt. Lectuurverspreiding gaat nog wel.

Agenda

Voor alle genoemde data geldt Deo volente

wo 29 maart 2017 Bevestiging (door ds. G. Bredeweg) en intrede van ds. D. de Wit, te Borssele. Locatie: GG te Goes. Aanvang diensten: 14.30 en 19.00 uur.
vr 31 maart 2017 Ds. P.L. Bazen (Picture Butte, Canada) gaat met emeritaat. Vanwege gezondheidsredenen is er geen formele afscheidsdienst.
di 4 april 2017 Toerustingsavond voor ambtsdragers te Gouda. Aanvang 19.30 uur. Onderwerp: ontwikkelingen binnen De Vluchtheuvel t.o.v. gemeenten. Sprekers: G.J. Verbruggen (regiomanager bij De Vluchtheuvel) en H.J. Colijn (werkzaam bij Helpende Handen). Aanmelden via www.deputaatschapdmz.nl .
wo 5 april 2017 Bidstond P.S. Zuid in GG Oosterland. Voorganger: ds. S. Maljaars.
do 6 april 2017 Vergadering P.S. Zuid, te Goes
Alle agenda items

Actueel

De ZGG heeft Marlies ten Voorde uit Groningen (28) benoemd voor het zendingswerk in Guinnee. Meer informatie treft u onder "Laatste nieuws".
De Gereformeerde Gemeenten krijgen weer een zendingspredikant: ds J. IJsselstein te Kampen heeft het beroep van de gemeente Utrecht (t.b.v. zending Cambodja) aangenomen.