Officiële berichtgeving coronavirus (update: wo. 22-07, 10.00 uur)

De deputaatschappen Vertegenwoordiging en Voorlichting (in de personen van ds. P. Mulder, ds. A. Schreuder en ds. J.M.D. de Heer), Kerk en Overheid (in de personen van ds. F. Mulder en dhr. J.N. van de Poel), Kerkelijke Dienstverlening (in de personen ds. H. van der Heiden en dhr. L.W. Both) laten in deze weken regelmatig van zich horen met actueel nieuws. Deze nieuwsberichten worden hieronder getoond, op volgorde van actualiteit (het meest recente bericht staat bovenaan).

WOENSDAG 22 JULI

Uw Koninkrijk kome.

Christus heeft Zijn discipelen het volmaakte gebed leren bidden. De eerste bede gaat over de verheerlijking van Gods Naam. God heeft in de achterliggende tijd Zijn Naam verheerlijkt, op een wijze die al ons begrip te boven gaat. Hij zal Zijn Naam verheerlijken, ook in de toekomst. Dit doet Hij zowel in Zijn gerichten als in Zijn genade. Aan ons hart ligt de vraag hoe Gods Naam is verheerlijkt in ons leven en het midden van de gemeente waar we mogen dienen.

Op de bede om de komst van Gods Koninkrijk volgt de bede over het geschieden van Gods wil. Deze bede roept ons voortdurend op om getrouw te zijn. Getrouw in het onderwijzen, vermanen en vertroosten van de gemeente. Getrouw ook om zorgvuldig te handelen overeenkomstig de wettelijk vastgestelde regels.

De bede om de komst van Gods Koninkrijk wordt in onze Heidelbergse Catechismus ook uitgelegd met het oog op de bewaring en vermeerdering van Gods Kerk. Als ambtsdragers hebben we onze verantwoordelijkheid in de zichtbare openbaring van Gods Kerk. De Heere heeft daarin veel willen schenken. Gedurende de hele corona-tijd mochten de kerkdiensten hun voortgang hebben. Inmiddels mogen er veel meer mensen de kerkdiensten bijwonen.

Ondanks deze ruimte is er ook nood en gemis. We kunnen slechts met een deel van de gemeente samenkomen. In grote gemeenten kunnen gemeenteleden vaak slechts eens in de twee weken een keer naar de kerk. Als dit langer duurt, neemt het risico van verslapping rond de dienst des Heeren toe. Het is verder niet meer mogelijk om uit behoefte doordeweeks elders naar de kerk te gaan. Dit zijn allemaal ingrijpende zaken, waar veel verdriet over is. Dit verdriet mengt zich met de verwondering over wat de Heere nog schenkt. Beide zaken mogen een plaats krijgen in het persoonlijke en ambtelijke gebed.

De bede om de komst van Gods Koninkrijk plaatst ons hele (kerkelijke) leven, en dus ook de coronacrisis, in het licht van de wederkomst. De coronacrisis heeft ons bepaald bij het betrekkelijke van het leven hier beneden. Nadrukkelijk komt de roep tot ons om als pelgrim door het leven te gaan, zoekend de dingen die boven zijn, waar Christus is, zittende ter rechterhand Gods. Als dat door de werking van Gods Geest de vrucht mag zijn, is de coronatijd, ondanks alle moeiten en verliezen, toch een gezegende tijd.   

U treft hierbij weer een voortgangsbericht over de coronapandemie aan.

In dit bericht gaan wij in op:

  • Algemene ontwikkelingen
  • Het belang van vaststelling van het protocol door de kerkenraad
  • Het Heilig Avondmaal
  • Voortgang werkzaamheden deputaatschappen ‘crisisteam’
  • Afsluiting

Algemene ontwikkelingen

Op 10 juli 2020 is er een gezamenlijk communiqué vastgesteld door diverse religieuze groeperingen en kerkverbanden en overhandigd aan de minister van Veiligheid en Justitie (tevens minister van Erediensten). Uitgangspunt voor dit communiqué is de grondwettelijke vrijheid van godsdienst, zoals vastgelegd in artikel 6 van de grondwet.

Op basis daarvan is in dit communiqué de ‘eigen verantwoordelijkheid van de kerken als uitgangspunt vastgelegd, nu de ingrijpende maatregelen rond het coronavirus sinds 1 juli jl. zijn versoepeld.’

Samengevat: de kerken zullen hun verantwoordelijkheid nemen ‘om kerk te kunnen zijn’; dit geldt ook voor personen die vallen onder de ‘vitale beroepen’. Uiteraard nemen de kerken daarbij de bekende RIVM-regels in acht op het gebied van hygiëne en de afstand tot elkaar.

Dit uitgangspunt treffen wij ook aan in de concept-Noodwet coronapandemie die nog behandeld moet worden in de Tweede en Eerste Kamer. Daarmee wordt recht gedaan aan de grondwettelijke vrijheid van godsdienst. Wij zijn verheugd over deze ontwikkeling. Ons past dankbaarheid aan de Heere Die ruimte heeft willen maken.

Het belang van vaststelling van het protocol door de kerkenraad

U ontving van ons het ‘Adviesprotocol voor de anderhalve-meter-kerkdienst’ (gedateerd 14 mei 2020). Daarin hebben wij uw kerkenraad geadviseerd over richtlijnen die -ter uitwerking van de RIVM-regels- zouden kunnen gelden bij binnenkomst, verblijf en vertrek in en uit het kerkgebouw.

Wij adviseren u om het protocol van uw gemeente officieel door een kerkenraadsbesluit te bekrachtigen als uitdrukking van uw zorgplicht richting de gemeenteleden. In geval van toezicht door de overheid is het van belang dat u dit vastgestelde protocol kunt overleggen.

Wij hebben eerder geadviseerd om, in aanvulling op dit protocol, de vitale beroepen vast te leggen met een besluit van de kerkenraad. Het gaat hierbij in ieder geval om de predikant, omdat zijn arbeid moet worden aangemerkt als een contactberoep. Dit is met name van belang voor de bediening van de sacramenten.

Ook adviseren wij u om in het protocol uw besluit op te nemen inzake het zingen, als door u als kerkenraad is besloten om tijdens de erediensten het (ingetogen) zingen toe te staan, met vermelding van de overwegingen (omvang kerkzaal, kwaliteit ventilatie en dergelijke).

Het Heilig Avondmaal

Wij hebben ons indringend bezonnen op de vraag hoe wij als kerkverband, vanwege de coronacrisis, moeten omgaan met de bediening van het Heilig Avondmaal. De vraag is of het Avondmaal voorshands moet worden uitgesteld of dat het toch mogelijk is om het te bedienen.

De viering van Heilig Avondmaal is door God ingesteld zoals we duidelijk in Gods Woord lezen.

Daar vloeien de volgende Bijbelse principes uit voort die boven alle menselijke overwegingen verheven zijn.

  1. Christus heeft Zelf bevolen dat het Heilig Avondmaal bediend moet worden door Zijn gemeente in deze aardse bedeling ‘totdat Ik kom’.
  2. Christus heeft bij de instelling Zelf het brood gebroken en uitgedeeld, en vervolgens de beker gezegend en rond laten gaan, met daarbij de woorden ‘drinkt allen daaruit’.
  3. De Tafel des Heeren (1 Kor. 10:21) wordt aangericht ten aanschouwe van de hele gemeente en drukt zichtbaar uit dat de hemelse Gastheer Zijn aanzittende gasten begeert te ontmoeten om hen te doen delen in Zijn volbrachte offerande aan het kruis maar ook om als de opgestane Levensvorst gemeenschap met hen te oefenen.

Het komen en aanzitten, het brood breken en ontvangen, het aanreiken en drinken uit de (gezamenlijke) beker zijn alle zichtbare uitdrukkingen van een geestelijke gemeenschap, gewerkt door de Heilige Geest, tussen de verhoogde Christus en Zijn bruidskerk op aarde.

Deze Bijbelse principes zijn niet volledig in overeenstemming te brengen met de regels van het RIVM, die afstand houden vragen en die hygiënische maatregelen voorschrijven om infectie te voorkomen.

Wat het onderling afstand houden betreft: daar is nog een oplossing voor denkbaar, maar voor het samen drinken uit een gezamenlijke beker is dat niet het geval.

Uiteraard heeft iedere avondmaalganger een eigen verantwoordelijkheid om zich ervan te vergewissen dat hij/zij geen symptomen heeft die hem/haar moet doen besluiten van deelneming aan de bediening af te zien.

De vraag spitst zich toe op het volgende punt: is het geoorloofd en verantwoord om in afhankelijkheid van de Heere het Heilig Avondmaal te bedienen terwijl niet aan alle voorschriften van het RIVM kan worden voldaan?

 Het is ons bekend dat men in andere kerken in plaats van een of twee bekers te gebruiken overgaat tot het gebruik van een bekertje per persoon; met het breken en uitdelen van het brood anders omgaat en ook het aanzitten aan de tafel achterwege laat. Op deze manier kan men aan alle voorschriften van het RIVM voldoen.

Wij dringen erop aan om de wijze waarop in onze gemeenten altijd het Heilig Avondmaal bediend wordt niet in deze richting bij te stellen. Uitstel van het houden van het Heilig Avondmaal is dan meer op zijn plaats.

Als uw kerkenraad besluit om het Heilig Avondmaal wél te houden, adviseren we u om het op de ons gebruikelijke wijze te vieren, en naar de gemeente duidelijk te maken dat het bevel des Heeren en het heilig houden van het sacrament zo zwaar wegen, dat u in opzien tot en vertrouwen op de Heere en tot versterking van het geloof ruimte ervaart de bediening te laten plaatsvinden.

Dit is geen roekeloos omgaan met of opzij schuiven van de regels van het RIVM, maar een geloofszaak waarin ieder belijdend lid persoonlijk zich ook ten volle bewust is van zijn verantwoordelijkheid ten opzichte van zijn naaste maar ook ervaart dat de Heere ruimte maakt en geeft om met vrijmoedigheid deel te nemen.

Het houden van het Heilig Avondmaal in de gemeente betekent overigens dat geen enkel belijdend lid uitgesloten mag worden om te kunnen deelnemen. Dit kan tot gevolg hebben dat in een grote gemeente op dezelfde zondag het Heilig Avondmaal verschillende keren bediend moet worden als de omvang van de gemeente dat eist. Hierbij wordt voldaan aan het principe dat de bediening plaats vindt in het midden van de gemeente.

Iedere kerkenraad zal zelf een afweging voor Gods aangezicht moeten maken over het wel of niet bedienen van het Heilig Avondmaal in het midden van de gemeente.

Naast al deze overwegingen zijn wij van mening dat wij voorzichtigheid moeten betrachten nu de zomer is aangebroken en in de loop van de tijd duidelijk zal worden of de verruiming van de maatregelen niet heeft geleid tot een ‘tweede golf’.

Wij achten het voorshands beter om een afwachtende houding in te nemen, en niet over te gaan om het Heilig Avondmaal op een andere dan gebruikelijke manier te vieren, maar met de nood van de tijd tot de Heere te vluchten of Hij een weg wil openen waarin de viering weer mogelijk is in het midden van de gemeente en dit zodanige weerklank vindt dat het wel of niet vieren niet tot een schisma leidt. De heiligheid van het sacrament vraagt erom daarvoor te waken.

Voortgang werkzaamheden deputaatschappen ‘crisisteam’

Wij hebben kennisgenomen van diverse overheidsbesluiten om de landelijke en regionale crisisteams ‘af te schalen’ en hebben ons de vraag gesteld of dit ook voor ons zou moeten gelden.

Wij beseffen dat het coronavirus nog niet weg is. Wij lezen verontrustende berichten over de verspreiding in sommige delen van de wereld, maar ook dichterbij en in ons land. Ook weten wij nog niet of er sprake zal van een ‘tweede golf’. Anderzijds zijn er ook diverse besluiten genomen over versoepelingen.

Alles afwegend hebben wij als deputaatschappen besloten om onze werkzaamheden niet definitief te beëindigen maar op te schorten. Als er door ontwikkelingen of omstandigheden aanleiding toe is, zullen wij uiteraard naar bevind van zaken handelen.  

Afsluiting

Broeders, er ligt een ingrijpende tijd achter ons. De Heere heeft indringend tot ons allen gesproken.

Er is veel verdriet en rouw binnen onze gemeenten gekomen. Ook de pijn van de lege kerken hebben wij ervaren. Er is gelukkig verruiming gekomen; toch blijft het ons aller uitzien dat wij onze erediensten weer op de gebruikelijke wijze kunnen houden.

Er kan bezorgdheid zijn over hoe het gemeentelijke leven verder gaan zal. Waar zoveel dingen veranderen, kan er zo gemakkelijk ook in geestelijke en kerkelijke betrokkenheid verandering optreden. Moge er vooral zijn een inkeer tot onszelf, een afkeer van de zonde en een toekeer tot de Heere. Dat kunnen wij mensen niet bewerken; het zal een wonder zijn wanneer de Heere daar iets van schenken wil. Daartoe moge het gebed vermenigvuldigen.

Vanaf 13 maart 2020 hebben wij als drie deputaatschappen met een twaalftal voortgangsberichten geprobeerd uw kerkenraden van dienst te zijn. Niet met de bedoeling om in uw verantwoordelijkheid te treden, maar wel om u handreikingen, richtlijnen en adviezen te bieden hoe om te gaan met de coronapandemie in uw eigen gemeente.

Dank voor uw positieve reacties op onze voortgangsberichten.

Wij wensen u met uw gemeente van harte Gods zegen toe en bidden dat de Heere ons allen in Zijn gunst gedenkt.

​​​​​

ZATERDAG 27 JUNI 2020

Hierbij treft u het elfde voortgangsbericht aan over de coronapandemie.

Woensdagavond 24 juni 2020 heeft het kabinet Rutte de maatregelen rond de coronapandemie verder versoepeld. Deze versoepeling geldt ook de kerken. Wij mogen verwonderd en dankbaar zijn over de voorgestelde verruiming, die per D.v. 1 juli 2020 zal ingaan. De Heere heeft gebeden willen verhoren.

Maatwerk per kerkgebouw

Voor de kerken betekent dit concreet dat het maximaal aantal personen per kerkgebouw van 100 (exclusief de personen die behoren tot de zogenoemde vitale beroepen) wordt losgelaten. Er wordt ruimte geboden voor ‘maatwerk’; dit maatwerk hangt nauw samen met onder andere de omvang van het kerkgebouw, de aantallen in- en uitgangen, de looproutes en de ventilatie-mogelijkheden.

Wel gelden als harde randvoorwaarden:

·        De hygiëne-maatregelen bij binnenkomst

·        De bekende afstandsnorm van 1,5 meter tussen personen (N.B.: in het protocol stond de aanduiding ‘hart-op-hart’; dit is onjuist)

·        Vooraf: een controle op de gezondheid (dit behoeft niet “bij de deur”, maar men mag ook digitaal een gezondheidsverklaring afgeven)

Het RIVM-advies, dat mensen uit de risicogroepen (m.n. ouderen boven de 70 jaar) beter geen kerkdiensten kunnen bezoeken, is per 1 juli ook ingetrokken. Voor overige punten verwijzen wij nogmaals naar het protocol dat wij u hebben toegestuurd.

Zingen

Dit is een ‘aangelegen punt’. Uit diverse reacties van uw zijde is ons gebleken dat er verschillende gedachten en opvattingen over dit onderwerp bestaan. Het is niet onze bevoegdheid -en dat willen wij ook niet- om te treden in de verantwoordelijkheid van de kerkenraden. Wij willen u overwegingen en adviezen aanreiken.

In ons laatste voortgangsbericht hebben wij onderkend dat uw verantwoordelijkheid ‘groter wordt naarmate het aantal aanwezig personen tijdens de eredienst toeneemt.’ Nu het aantal personen in veel gevallen nog meer zal toenemen, wordt die verantwoordelijkheid nóg groter.

Er is nog steeds geen (eind)advies van het RIVM. De beschikbare onderzoeksgegevens zijn nog ‘onvoldoende eenduidig’, aldus het RIVM. Om die reden zijn (kleine) koren toegestaan.

Alles afwegend, is ons advies om ‘het zachtjes en ingetogen zingen’ toe te staan en naar de aanwezigen duidelijk aan te geven dat van ieder verwacht wordt hieraan medewerking te verlenen. Als kerkenraad zou u er ook voor kunnen kiezen om te letten op het aantal te zingen coupletten. Ook daarvan gaat een signaal richting de gemeente uit, dat u als kerkraad het punt zingen serieus neemt.

Bediening Heilig Avondmaal

Hetgeen vermeld is onder 3 in ons 10e voortgangsbericht is nog geldend, we zullen later, na de zomer, hier nog op terugkomen.

Tenslotte

Wij zijn verblijd dat binnenkort weer meer mensen de gang naar de kerk kunnen maken en het gemeente-zijn weer meer mag worden ervaren.Wij hopen en bidden, dat de Heere hierover Zijn zegen wil schenken.

 

VRIJDAG 12 JUNI 2020

Totdat over ons uitgegoten worde de Geest uit de hoogte; dan zal de woestijn tot een vruchtbaar veld worden en het vruchtbare veld zal voor een woud geacht worden (Jes. 32:15).

Stap voor stap werkt de verruiming van de maatregelen rond corona door in de kerkdiensten. We mogen daarin Gods goedertierenheid opmerken. Tegelijkertijd blijft er het verdriet dat verreweg de meeste gemeenten niet als gemeente kunnen samenkomen.

Toch is er een zaak die nog belangrijker is. Het volledige herstel van de kerkdiensten mag ons verlangen zijn. Maar, als dit herstel niet samengaat met een verbroken hart voor de Heere en met een benodigen van Christus, dan ontbreekt er zo heel veel. Hoe onmisbaar is daartoe de Geest van Pinksteren. Deze werkte ook na de pinksterdag zo rijk, ook toen allerlei beperkingen, ja vervolging de kerk trof. Het past ons te belijden dat we door onze afmakingen de werking van Gods Geest verzondigen. Daarom is het zo groot dat Gods Geest uit de hoogte wordt uitgegoten. Daar is Christus, aan de rechterhand van Zijn Vader, met Zijn offer.

In de achterliggende maanden leken kerkgebouwen soms wat op een woestijn. Het was er zo leeg. Wat is het groot als ze weer tot een vruchtbaar veld zouden mogen worden en dat er niet alleen mensen in de kerk komen, maar ook behoeftige mensen. Om Christus’ wil kan dat vruchtbare veld ook de huizen en de kamers betreffen waar gemeenteleden het Woord horen. Laten wij hen niet vergeten in onze gebeden, ook niet als er een groter gedeelte van de gemeente weer mag samenkomen in Gods huis.

Zoals aangekondigd, treft u hierbij weer een voortgangsbericht over de coronapandemie aan.

Daarin gaan wij in op onderwerpen waarover wij nog geen advies hebben uitgebracht; ook beantwoorden wij vragen van uw kant die bij het Bureau Kerkelijke Dienstverlening zijn binnengekomen.

Opmerkingen vooraf

De onderstaande adviezen hebben betrekking op de situatie vanaf D.v. 1 juli 2020 als wij weer met maximaal 100 personen per kerkgebouw hopen samen te komen. Bij alle onderstaande adviezen en aanbevelingen geldt onverkort het ‘Adviesprotocol voor de anderhalve-meter-kerkdienst’ (d.d. 14 mei 2020) dat wij u hebben toegestuurd.

NB: er zijn diverse vragen gesteld over concrete uitvoeringsaspecten (bv. het plaatsen van stickers of het begeleiden van de koster naar de zitplaatsen). Wij vinden deze concrete keuzes bij de uitvoering primair een taak van uw kerkenraad of van de door u aangewezen personen.

1.      Belijdenisdiensten

Het is mogelijk om belijdenisdiensten te houden. De wijze van uitvoering zal mede afhankelijk zijn van het aantal belijdeniscatechisanten: in één of meer erediensten, met uitsluitend de catechisanten of ook aanvullend met een deel van de gemeente (bv. familie). De verantwoordelijkheid hiervoor berust bij uw kerkenraad.

2.      Doopdiensten

Het was een ernstige zaak dat gedurende langere tijd de doopdiensten niet konden plaatsvinden. Het is een voorrecht dat er weer doopdiensten kunnen worden gehouden.

Wel blijft het een gemis dat -afhankelijk van de grootte van de gemeente- slechts een deel van de gemeente de dienst kan bijwonen. De doop is immers een zichtbaar teken voor de hele gemeente, door Christus geschonken tot verzegeling van Gods verbond en versterking van het geloof.

Het is uiteraard de bedoeling om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de onder ons gebruikelijke wijze van de doopsbediening. Dit is mede mogelijk nu predikanten worden geschaard onder de zogenoemde vitale (contact)beroepen.

Overigens adviseren wij u dit contactberoep expliciet te vermelden in het protocol dat u als kerkenraad hanteert!

Wij adviseren aanvullend dat de predikant:

·        zijn handen steeds zorgvuldig desinfecteert

·        niet onnodig dicht bij de ouders met hun kind komt

·        het water sprenkelt op het voorhoofd van het kind; het voorhoofd niet aanraken

·        het water niet terug laat vloeien in het doopvont.

Het is van belang dat predikant en ouders zich ervan vergewissen dat er bij betrokkenen en hun huisgenoten geen gezondheidsklachten zijn. Het is goed om bovenstaande richtlijnen helder uit te leggen aan de ouders.

3.      Bediening Heilig Avondmaal

Het is een ernstige zaak die ons tot droefheid moet stemmen, dat de Avondmaalsdiensten moesten worden uitgesteld. Het gaat om de gedachtenis van Christus’ bitter lijden en sterven en om Zijn liefdesbevel om het Avondmaal te houden.

Alles afwegend is ons advies nog steeds deze Avondmaalsdiensten uit te stellen tot (vooralsnog) na de zomerperiode. Als zwaarwegend argument geldt dat wij bij de bediening van het Avondmaal willen aansluiten bij de onder ons gebruikelijke praktijk. Het toepassen van die gebruikelijke praktijk binnen onze gemeenten achten wij op dit moment nog niet verantwoord.

4.      Ledenvergaderingen

Naar aanleiding van een vraag merken wij op dat jaarstukken steeds door de kerkenraad (zijnde kerkordelijk en juridisch het gezagsorgaan van de gemeente) vastgesteld moeten worden. Wij adviseren de ledenvergadering over de jaarstukken te informeren. Dat kan ook digitaal gebeuren, waarbij goed gelet moet worden op de privacy-gevoeligheid.

Wat de ledenvergaderingen betreft, verwijzen wij voorts naar de brief die maandag 8 juni 2020 naar de kerkenraden is verzonden.

Wij merken tenslotte op (ook naar aanleiding van een vraag), dat stemmen bij volmacht niet mogelijk is (ds. W. Silfhout, Gereformeerd Kerkrecht, pag. 167).

5.      Richtlijn leeftijd ouderen boven de 70 jaar

Wij hebben hierover veel vragen ontvangen. Wij verwijzen naar de richtlijn van het RIVM, waarvan wij melding hebben gemaakt in eerdere voortgangsberichten.

Dit betekent dat het aan de kerkenraad is om in concrete gevallen 70-jarigen en ouderen tot het bezoeken van de eredienst toe te laten.

Wij volgen de RIVM-adviezen nauwlettend. Om die reden vinden wij het nog niet raadzaam om op dit moment al advies uit te brengen over het deelnemen van de genoemde groep ouderen aan vrouwen- en mannenverenigingen in het nieuwe verenigingsseizoen.

6.      Zingen

Wat betreft het zingen verwijzen wij naar onze eerdere adviezen. De verantwoordelijkheid blijft liggen bij de kerkenraden, waarbij wij onderkennen dat deze groter wordt naarmate het aantal aanwezige personen tijdens de eredienst toeneemt.

Belangrijk is te letten op adviezen van deskundigen; die zijn nog in voorbereiding.

Om die reden kunnen wij ook nog geen advies uitbrengen over de herstart van (kinder)koren in het nieuwe seizoen.

7.      Kerkbibliotheek

Uitgaande van een positief verloop van de versoepelde maatregelen adviseren wij dat kerkbibliotheken weer open kunnen. Wij verwijzen naar een protocol dat beschikbaar is bij het Bureau Kerkelijke Dienstverlening, waarin diverse aanbevelingen staan (over het aantal aanwezigen in de bibliotheek, het gedurende een bepaalde periode niet aanraken van ingeleverde boeken en dergelijke).

8.      Online diensten en Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG)

Wij verwijzen naar de richtlijnen die, bij het in werking treden van de Wet, aan de kerkenraden zijn verzonden.

In algemene zin adviseren wij nadrukkelijk om zeer terughoudend te zijn met de afkondigingen bij online diensten die ook buiten de eigen gemeente zijn te beluisteren. In het bijzonder wanneer toestemming voor de afkondiging door de betrokkenen vereist is. Bij online diensten die uitsluitend binnen de eigen gemeente (met inlogcode) zijn te beluisteren ligt dat uiteraard anders.

Er is in verschillenden gemeenten sprake van het openstellen van een livestream op zondag ook voor niet gemeenteleden. Mogen wij vragen in voorkomende gevallen dit als kerkenraden kritisch te bezien?; dit vanuit het oogpunt dat ieder de zondagse dienst in de eigen gemeente en niet in een andere gemeente behoort te volgen.

Binnen ons kerkverband geldt nog altijd als beleidslijn, dat er toestemming nodig is van de voorganger om een preek op het web te plaatsen. Die regel behoren wij ook nu in acht te nemen. Het Curatorium heeft ook recent bericht dat van studenten geen opnames bewaard mogen worden.

9.      Maximaal aantal personen tijdens de eredienst

Zoals eerder gemeld, is het maximaal aantal personen exclusief personen die behoren tot de zogeheten ‘vitale beroepen’: predikant, ambtsdrager, koster, organist, technisch beheerder. Bij grotere aantallen kerkgangers zullen ook bijvoorbeeld hulpkosters daarbij behoren.

Het betreft hier een ‘harde afspraak’ met de landelijke overheid. Desgewenst kunt u naar deze afspraak verwijzen in uw contacten met de plaatselijke overheid. U kunt overwegen om deze vitale beroepen toe te voegen aan het ‘Adviesprotocol anderhalve-meter-kerkdienst’, en dat schriftelijk vast te leggen (kerkenraadsbesluit).

Met het oog op de aanstaande vakanties nog het volgende. Vakantiegangers moeten beseffen dat de kerkdiensten ter plaatse bedoeld zijn voor de eigen gemeenteleden. Als een kerkenraad ruimte ziet om ook aan vakantiegangers een plaats te bieden, kan ze dat zelf kenbaar maken.

10.  Tijdsinterval tussen kerkdiensten

Wij zijn niet op de hoogte van normeringen die hier zouden moeten gelden. In het algemeen is het advies goed te ventileren. Het geven van concrete adviezen op dit punt, ook met het oog op de winter, achten wij een taak van de kerkenraad zelf of bijvoorbeeld van een daartoe aangewezen commissie van beheer. Wij hebben met de door ons genoemde richtlijn van

2,5 uur tussen de kerkdiensten rekening willen houden met de gemeenten waar drie diensten worden gehouden.

11.  Mededeling Jeugdbond

Het jeugdwerk is een wezenlijk onderdeel van het gemeente-zijn. Hoe het verenigingsleven er in D.v. september aanstaande uit ziet, is nog uiterst onzeker. Toch is het van groot belang, dat er nu al over nagedacht wordt en de mogelijkheden worden verkend. Hiervoor heeft de Jeugdbond een protocol opgesteld. In dit protocol is ook aandacht voor zondagschool en catechisatie. Bekijk het protocol op de website: https://www.jbgg.nl/nieuws/advies-m-b-t-anderhalve-meter-jeugdwerk/

Neem voor meer informatie contact op met de Jeugdbond. Contactpersoon: Jaco Pons – (0348) 489948

Broeders, opnieuw hebben wij geprobeerd kerkenraden en plaatselijke gemeenten met onze adviezen en aanbevelingen te dienen. Steeds opnieuw zullen zich nieuwe vraagpunten kunnen voordoen. Ook daarin willen wij u graag terzijde staan. Wij hopen van harte, dat de zegen van de Heere op uw en ons (ambtelijk) werk mag rusten. Wij zijn verblijd, als binnenkort weer meer mensen naar de kerk kunnen, en het gemeente-zijn weer meer ervaren kan worden.

Laat het ons gebed zijn dat de Heere ons allen in Zijn gunst gedenkt.

 

ZATERDAG 30 MEI 2020

In aanvulling op ons 8ste voortgangsbericht ontvangt u hierbij enkele feitelijke mededelingen met het oog op de kerkdienst van D.v. 1 juni, 2e Pinksterdag, mede naar aanleiding van vragen van uw kant.

1.      de samenstelling van maximaal 30 personen per kerkgebouw is exclusief predikant, ouderling, diaken, koster, organist en technisch beheerder.

2.      de openingstijd van 12.00 uur in de middag geldt voor de horeca etc., maar niet voor de kerkdiensten. U mag 's morgens een kerkdienst houden.

3.      wat betreft het zingen: zoals in ons vorige bericht is vermeld, volgen wij de ontwikkelingen en adviezen nauwgezet; binnenkort volgen aanvullende adviezen van deskundigen.

Wij verwijzen naar onze overwegingen en afwegingen uit het laatste voortgangsbericht, ook richting de verantwoordelijkheid van de plaatselijke kerkenraden en herhalen dat -in geval van nadere adviezen van deskundigen- een nadere afweging en advies aan de orde zou kunnen zijn.

Op korte termijn hopen wij een nieuw voortgangsberichten toe te sturen.

Wij wensen u gezegende Pinksterdagen toe.

 

VRIJDAG 15 MEI 2020

Eén ding heb ik van den HEERE begeerd (Ps. 27:4).

Op verschillende plaatsen in de psalmen lezen we over een verlangen naar Gods huis. Dit verlangen heeft een duidelijke richting, namelijk het mogen ontmoeten van de Heere in Zijn gunst. David spreekt in Psalm 27 over de ‘lieflijkheid des HEEREN’, dat is Gods gunst voor zondaren, om Christus’ wil. Was dít verlangen er in de achterliggende weken? Hoe onmisbaar is daartoe het werk van de Heilige Geest. Dan wordt een verruiming van maatregelen ‘van den HEERE begeerd’, zoals David het zegt. We zien dan niet allereerst op een regering, maar op de Heere. Wat is nodig om het zó van de Heere te begeren? Dat we onze rechten kwijtraken en we ons afhankelijk weten van Gods genade. Komen we hierin niet alles tekort?

Er is blijdschap dat er weer uitzicht is op kerkdiensten met gemeenteleden, al is het begin bescheiden en moeten in grote gemeenten ook bij 100 aanwezigen nog verreweg de meeste mensen thuis blijven.

Zoals aangekondigd, ontvangt u hierbij het protocol 1,5 meter kerkzaal. Vooraf enkele inleidende opmerkingen.

Het protocol als beleidskader

Wij presenteren met dit protocol een kader voor de inrichting van de kerkzaal en voor onderwerpen en maatregelen die daarmee verband houden.

Zoals eerder gesteld, willen wij niet treden in de verantwoordelijkheid van de kerkenraad. Wij hebben met het kader dan ook niet de intentie om alles ‘dicht te regelen’. Anderzijds hebben wij een collectieve verantwoordelijkheid voor het geheel van ons kerkverband, zowel naar de landelijke overheid als naar de samenleving.

Dit protocol hebben wij enkele weken geleden desgevraagd aangeboden aan het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) en via het CIO aan het betrokken ministerie van Veiligheid en Justitie.

Verantwoordelijkheid

Wij hebben als ambtsdragers ook in deze tijd van versoepelde maatregelen te doen wat onze hand vindt om te doen ter bevordering van de dienst des Heeren. Dat brengt helaas nog veel beperkingen met zich mee. Laten wij daarom niet de grenzen van de versoepelde maatregelen opzoeken, noch wat betreft ingangsdatum noch inhoudelijk.

Tevens wijzen wij u er op dat u als kerkenraad de taak hebt het bijgaande document toe te passen en te concretiseren op de lokale situatie. Daarbij kan het zo zijn dat er zich situaties of omstandigheden voordoen, waardoor u moet besluiten om nog te wachten met het nemen van stappen naar  verruiming. In alle gevallen bent u als kerkenraad verantwoordelijk voor de uitvoering van het protocol.

Ook willen wij u wijzen op de mogelijke aanwijzingen die vanuit de burgerlijke overheid, gemeente of veiligheidsregio, worden gegeven.

Ingangsdatum

Feitelijk zijn twee data van belang: D.v. 1 juli en 1 juni aanstaande; in die volgorde.

In het door het kabinet gepresenteerde spoorboekje staat aangekondigd dat per 1 juli aanstaande de kerkdiensten weer mogen plaatsvinden met een samenstelling van maximaal 100 personen per kerkgebouw.

Per D.v. 1 juni aanstaande -zo hebben het CIO en vertegenwoordigers van de kerkgenootschappen aangegeven richting de minister van Veiligheid en Justitie- nemen de kerken de verantwoordelijkheid het (huidige) maximum te hanteren van maximaal 30 personen per kerkgebouw, uiteraard onder de voorwaarden die ook van toepassing zijn op andere situaties en sectoren waar mensen samenkomen.

Dit betekent dat wij als (kerkenraden van) plaatselijke gemeenten ons kunnen voorbereiden op kerkdiensten met een maximale samenstelling van 30 personen per kerkgebouw, met ingang van D.v. 1 juni 2020 (2e Pinksterdag).

Volledigheidshalve merken wij nog op, dat deze aantallen (van maximaal 30 en 100 personen) geringer kunnen zijn in geval van kleinere kerkzalen.

Wij tekenen hierbij aan dat het in beide situaties om voorgenomen versoepelde maatregelen gaat. Het kabinet behoudt zich het recht voor de maatregelen terug te draaien als de ontwikkelingen rond de coronapandemie daartoe aanleiding geven.

Leerproces vanaf 1 juni

Ons advies is om de maand juni te gebruiken om ervaringen met het protocol op te doen en te leren  welke maatregelen en ervaringen goed gaan en welke verbetering behoeven.

Om die reden is ons advies om in de genoemde maand als regel geen belijdenisdiensten of doopdiensten te houden. U ontvangt ruim vóór 1 juli aanstaande van ons nog een nader advies over onder andere de belijdenisdiensten en de doop- en avondmaalsdiensten.

Gelet op het maximum aantal personen zullen voorlopig de ‘online-diensten’ moeten worden voortgezet.

Overige onderwerpen (mede naar aanleiding van binnengekomen vragen)

Vanaf D.v. 1 juni zijn kerkenraadsvergaderingen weer mogelijk; uiteraard binnen de bekende afstandsnorm en overige landelijke adviezen. In de praktijk betekent dit dat in de meeste gevallen gebruik gemaakt moet worden van een zaalaccommodatie in plaats van de consistorieruimte. Vanzelfsprekend zijn online kerkenraadsvergaderingen ook mogelijk.

Ledenvergaderingen (met het oog op het beroepingswerk) zullen niet eerder kunnen plaatsvinden dan vanaf D.v. 1 juli, vanwege het in acht nemen van het maximaal aantal aanwezige personen van 100, de bekende afstandsnorm en de hygiëne-maatregelen.

Wij adviseren om nog altijd terughoudend te zijn met fysieke huisbezoeken en pastorale bezoeken, zeker als het gaat om een bezoek aan kwetsbare en oudere personen.

Het RIVM adviseert richting personen van 70 jaar en ouder en mensen met een kwetsbare gezondheid nog altijd voorzichtig te zijn. Hoe moeilijk het ook is, dit heeft gevolgen voor het ambtelijk werk tijdens de eredienst. Wij beseffen,  dat dit mede afhangt van iemands persoonlijke (gezondheids)situatie.

Bij het Bureau voor Kerkelijke Dienstverlening (BKD) is een vraag binnengekomen hoeveel tijd er minimaal tussen twee kerkdiensten moet zitten. Ons antwoord hierop is, dat hier geen strikte norm voor te geven is. Dat is afhankelijk van de omvang van het kerkgebouw, de luchtvochtigheid en de ventilatiemogelijkheden. Wel lijkt ons een tussenperiode van minimaal 2,5 uur aan te bevelen.

Ook al ligt er een kabinetsbesluit dat bibliotheken weer open mogen, toch adviseren wij om de openstelling van kerkbibliotheken, peuter- en kinderclubs in het evangelisatiewerk uit te stellen tot D.v. 1 juli. Dan is er ook een actueler inzicht in het verloop van de coronapandemie.

U kunt zich op de situatie per 1 juli wel voorbereiden; bij het BKD is evt. een protocol hiervoor beschikbaar.

Wij hebben kennisgenomen van de discussie in de media over de (on)wenselijkheid van het zingen in een gesloten ruimte tijdens de kerkdiensten. Er kan begrip zijn voor de argumenten van zowel voor- als tegenstanders.

Als wij afgaan op de adviezen van deskundigen moeten wij vaststellen dat het zingen een hoge mate van verspreidingsgevaar met zich meebrengt. Dit kan met name gelden voor het samenkomen in kleinere kerkzalen. In grote(re) kerkzalen en in geval van een maximaal aantal personen van 30 is dit verspreidingsgevaar minder aanwezig.

U zult aanvoelen dat het ons moeilijk valt om een advies te geven in een bepaalde situatie niet te zingen. Het is immers een belangrijk onderdeel van de eredienst. Tegelijkertijd kunnen en willen wij uitspraken van deskundigen over verspreidingsgevaar tijdens het zingen niet negeren. Wij willen dit punt en onze overwegingen daarbij aan de verantwoordelijkheid van u als kerkenraad overgeven.

Wij houden het voor mogelijk dat er -in geval van nadere adviezen van deskundigen- een nadere afweging en advies aan de orde zou kunnen zijn.

Tenslotte

Broeders, we hebben geprobeerd u een kader aan te reiken voor met name de erediensten. Hopelijk hebt u er begrip voor dat nog veel zaken onduidelijk zijn, waarover wij (nog) geen uitspraak kunnen doen. Temeer omdat kabinetsbesluiten ook nog kunnen worden herzien.

Wij zijn verblijd dat het weer mogelijk is als gemeente bijeen te kunnen komen, al is het in beperkte samenstelling. Anderzijds beseffen wij dat er een grote verantwoordelijkheid op u als kerkenraad afkomt. Laat het ons gebed zijn, dat de Heere ons daarin wijsheid geeft en dat Hij ons in Zijn gunst gedenkt.

 

ZATERDAG 9 MEI 2020

Tijdens de persconferentie van minister-president Rutte (woensdag 6 mei jl.) heeft het kabinet een spoorboekje gepresenteerd met versoepeling van huidige maatregelen. Deze versoepeling geldt ook de kerken: per D.v. 1 juli 2020 mogen er weer kerkdiensten plaatsvinden met een samenstelling van maximaal 100 personen per kerkgebouw.

Daarnaast wordt per D.v. 1 juni 2020 in een aantal gevallen waar mensen samenkomen, zoals in concertzalen en de horeca, het maximum van 30 personen toegestaan.

In het overleg met de minister van Veiligheid en Justitie is door het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) en door de vertegenwoordigers van de kerkgenootschappen aangegeven dat de kerken verantwoordelijkheid nemen om per D.v. 1 juni 2020 het (huidige) maximum van maximaal 30 personen te hanteren, uiteraard onder de strikte voorwaarden.

Deze ontwikkelingen mogen ons tot ootmoedige dankbaarheid stemmen. Want het is de Heere Die al deze dingen bestuurt en leidt. Tegelijkertijd blijven er zorgen, en komen er verantwoordelijkheden naar ons toe. Laat het ons gebed zijn, dat de Heere ons daarin wijsheid geeft en gedenkt.

Als deputaatschappen bereiden wij ons op beide situaties voor. Dit doen wij met behulp van een ‘protocol 1,5 meter kerkzaal’; wij hebben hiervan al melding gemaakt in ons laatste voortgangsbericht.

Wij hopen volgende week met een voortgangsbericht te komen, waarin wij op het protocol nader zullen ingaan.

 

VRIJDAG 1 MEI 2020

Toen zeide ik: Hoe lang, Heere? (Jes. 6:11)

Hoe lang? Deze vraag klinkt allerwege. Land, volk en kerk hebben zich een aantal weken geschikt in de maatregelen van de overheid. Er was immer sprake van een noodsituatie. Maar, allerwege klinkt nu de wens dat de maatregelen worden versoepeld.

De wens is te begrijpen, in het bijzonder voor hen die zwaar worden getroffen in hun bedrijfsvoering of waar de eenzaamheid z’n tol eist. De coronacrisis heeft diepe en ook onuitwisbare sporen getrokken. Hoe lang?

 Toch is het goed en nodig om stil te staan bij het verband van Jesaja’s vraag. De profeet moet gaan spreken tot een zondig volk dat niet wil luisteren. Hij moet het rechtvaardige oordeel van God gaan aanzeggen. Dan klinkt zijn bezorgde vraag: “Hoe lang, Heere?”. Het antwoord dat Jesaja krijgt, is ingrijpend, “Totdat de steden verwoest worden, zodat er geen inwoner zij…”. Er komt geen verlichting, zo sprak de Heere, maar het wordt nog veel moeilijker. “Want de HEERE zal die mensen verre wegdoen, en de verlating zal groot wezen in het binnenste des lands” (Jesaja 6:12).

 Beseffen we dat de Heere eenzelfde oordeel kan zenden tot ons Nederlandse volk en tot ons als kerk? Wie zal dan bestaan? Hoe moeilijk de situatie ook is, toch past het ons te belijden dat het de goedertierenheden des Heeren zijn dat wij niet vernield zijn. Als we die belijdenis door genade mogen beleven, kunnen er wel verlangens zijn, maar zullen we die in ootmoed en lijdzaamheid onderwerpen aan Gods raad en wil. In dit licht begeren we te handelen, ook nu er op korte termijn geen versoepeling te verwachten is van de eerder genomen maatregelen.

 Het is enkele weken geleden dat u van ons een voortgangsbericht over de coronapandemie ontving. Inmiddels ligt de persconferentie van de minister-president ook al geruime tijd achter ons (21 april jl.).Wij hebben gewacht op de meest recente informatie tijdens het overleg met de minister van Justitie en Veiligheid; deze informatie ontvingen wij donderdag 30 april jl.

Kern van de berichten vanuit de overheid is dat de bestaande maatregelen (minstens) tot D.v. 20 mei 2020 zijn verlengd. Dit betekent dat er vooralsnog geen versoepeling voor de kerken aan de orde is.

Wij moeten er ernstig rekening mee houden, dat deze bestaande situatie nog wel geruime tijd kan voortduren.

Wij kunnen daarom niet anders dan nadrukkelijk adviseren om vast te houden aan het uitgangspunt van een kerkdienst met een samenstelling “zo klein als noodzakelijk wordt geacht”. Wij doen dat met pijn in het hart, zeker ook als wij letten op de verzoeken en suggesties die ons over een versoepeling van dit uitgangspunt bereiken. Wij zijn er diep van overtuigd, dat u de pijn hierover met ons zult ervaren. Wij brengen deze pijn ook telkens naar voren in het overleg met de minister van Veiligheid en Justitie.

 Zoals bekend, zijn er op dit moment veel online erediensten, met geluid of met beeld en geluid (al dan niet met inlogcodes). Wij vragen uw aandacht om de nodige zorgvuldigheid en terughoudendheid in acht te nemen bij de afkondigingen. Laten wij rekening houden met de privacy van personen. Ook is het goed dat wij de gemeenten blijven wijzen op het volgen van de eigen kerkdiensten, om zo het gemeentezijn te beleven.

 Er zijn vragen gesteld over het mogen toestaan van de zondagsscholen, nu de basisscholen na de mei-vakantie weer zullen starten. Hoewel wij begrip opbrengen voor de vraag, kunnen wij -na ingewonnen advies- niet anders concluderen dan dat er vooralsnog nog geen zondagsschool mag worden gehouden. Uiteraard zijn online activiteiten wel toegestaan

De minister van Veiligheid en Justitie heeft het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) gevraagd mee te denken over de zogeheten na-fase: hoe zou een 1,5 meter kerkzaal er uit kunnen zien? Ook ons kerkverband is gevraagd hierover mee te denken. Inmiddels hebben wij hierover een advies (protocol) aan het CIO uitgebracht dat thans op ambtelijk niveau met en binnen het betreffende ministerie wordt besproken.

 NB: het gaat dan om de fase waarin versoepeling voor de kerken aan de orde is; dat is nu nog niet het geval.

Ons kerkverband is tevens uitgenodigd na te denken over onderwerpen die -naast de reguliere Woordverkonding op de zondagen- ook van belang zijn voor het kerkelijk leven. Wij denken hierbij aan: de sacramenten, de belijdenisdiensten, huwelijks- en rouwdiensten, kerkelijke vergaderingen (beroepingswerk!), het verenigingsleven, de zondagsschool, de crèches etc. Vanuit diverse plaatselijke kerken bereiken ons berichten dat met name het niet kunnen houden van de doopdiensten ‘erg begint te knellen’.

Broeders, wij blijven de vinger aan de pols houden en blijven er bij de minister van Veiligheid en Justitie op aandringen dat het kabinet de kerken niet over het hoofd mag zien. Zeker nu er voor allerlei sectoren, waar bezoekersstromen vergelijkbaar zijn, voorbereidingen worden getroffen om de strenge maatregelen te versoepelen.

Tenslotte.

Er komen bij het Bureau voor Kerkelijke Dienstverlening diverse vragen binnen. Op vragen met een meer algemene strekking volgt een advies in het voortgangsbericht. Andersoortige vragen beantwoorden wij ook telefonisch of via een mailbericht.

De Heere mocht ons allen in Zijn gunst willen gedenken. Dat onze verwachting alleen van Hem zal zijn Die alles bestuurt en leidt.

 

VRIJDAG 3 APRIL 2020

Onzes harten vreugde houdt op, onze rei is in treurigheid veranderd. De kroon onzes hoofds is afgevallen; o wee nu onzer, dat wij zo gezondigd hebben! Daarom is ons hart mat, om deze dingen zijn onze ogen duister geworden, om des bergs Sions wil, die verwoest is, waar de vossen op lopen (Klaagl. 5:15-18). 


In diverse gemeenten zijn al geliefden gestorven als gevolg van corona. In zorginstellingen heerst eenzaamheid en ook angst. Juist in deze tijd hebben we als ambtsdragers de roeping om Gods Woord aan het hart te leggen, met de bede dat Gods Geest de roepstemmen wil heiligen.  


Letten we op de tijd waarin Jeremia bovenstaande woorden uitsprak, dan past ons verootmoediging om wat de Heere ons nog laat. Hoe ingrijpend de omstandigheden ook zijn, Gods huis is niet verwoest, de prediking gaat nog uit. Des te meer past ons de belijdenis van schuld. Hoe zeer moeten we juist nu ontdekken dat alleen de Heere ons ín de schuld kan brengen. Dan komt er een buigen onder de roepstemmen en een smeekgebed van een rechteloze. Hij zitte eenzaam en zwijge stil, omdat Hij het hem opgelegd heeft. Hij steke zijn mond in het stof, zeggende: Misschien is er verwachting (Klaagl. 3:28-29).

 
Hoe groot is het dat deze verwachting gepredikt mag worden, bij God vandaan, om Zijns Zoons wil. Hij wilde in de breuk komen. Hij werd gekroond met een doornenkroon, opdat zondaren, van wie de kroon is afgevallen, gekroond zouden worden met goedertierenheid en barmhartigheden (Ps. 103:4). Hoe gepast en dierbaar wordt dit Evangelie voor verslagenen van hart. Dát Evangelie wordt gepredikt en mag worden beluisterd in de huizen, ook als we de week ingaan van Goede Vrijdag.  
 
Het lijkt ons goed om na de persconferentie van het kabinet (dinsdag jl.) u te informeren over de stand van zaken. 

  1.  Het kabinet heeft de huidige maatregelen verlengd tot en met D.v. 28 april. Deze gelden ook de kerken. 
  2. Met pijn in het hart moeten wij u het dringende advies geven om de kerkdiensten te houden in een samenstelling “zo klein als noodzakelijk wordt geacht”, zoals eerder in een communiqué is verwoord. Dat is het uitgangspunt. Het daarbij genoemde aantal van 30 personen is bedoeld als maximum voor bijzondere diensten, maar is niet bedoeld als streefgetal voor de reguliere diensten. De kerken nemen een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de erediensten in “zo klein als noodzakelijke” samenstelling te houden. Te denken valt aan de voorganger en een enkele ambtsdrager, de koster en de organist. In politiek en samenleving ontstaat grote weerstand tegen erediensten waar nog maximaal 30 personen bij elkaar komen. Deze weerstand is zichtbaar in de media waar concrete situaties worden becommentarieerd. In het politieke debat werd dat merkbaar door een motie die vroeg om de religieuze bijeenkomsten geheel te verbieden. Deze motie werd verworpen, maar het signaal is heftig. 
  3. Dit advies om “zo klein als noodzakelijk” als uitgangspunt te nemen is dan ook vanuit de diepe zorg om het in stand houden van de erediensten, zodat de bediening van het Woord en de gebeden voortgang hebben, onder inwachting van Gods zegen. 
  4. Belijdenisdiensten en sacramentsbedieningen dienen (nog langer) uitgesteld te worden.  Er zijn medische redenen waarom we dit uitstel ter harte moeten nemen, onder meer vanwege de 1,5 m afstand die we moeten houden tot elkaar. Het is goed als kerkenraden gezinnen met kinderen die nog niet gedoopt zijn onderwijs geven dat de Doop, hoezeer het een bevel is van de Heere, niet zaligmakend is. Het gaat erom dat de Heere het kind in Christus aanziet. 
  5. Rond het uitstellen van huwelijksdiensten komen vragen voor. Zoals over de approbatie.  De approbatie hoort bij en gaat vooraf aan de kerkelijke handelingen; betreft in deze immers de kerkelijke huwelijksbevestiging. Er zijn evenwel diverse redenen om het huwelijksgesprek wel te houden voor het burgerlijke huwelijk plaats heeft. Ook zou het kunnen zijn dat een huwelijk kerkelijk/Bijbels niet geoorloofd is, bijvoorbeeld na echtscheiding op niet-Bijbelse gronden. Dan is er uiteraard reden en noodzaak tot ambtelijk vermaan c.q. handelen. Dat is echter niet een zaak van approbatie, maar van de ambtelijk verantwoordelijkheid van de kerkenraad. 
  6. Wat betreft het pastoraat het volgende; wij zijn ons bewust van de worsteling van ambtsdragers hoe hiermee om te gaan. Wij achten de voortgang van het ambtelijk werk van groot belang. Maar tegelijkertijd is voorzichtigheid en terughoudendheid geboden. Een telefoontje (bij zieken eventueel middels beeldbellen via Skype/FaceTime e.d.) wordt in deze omstandigheden ook erg op prijs gesteld. 
  7. Laten wij vooral ook aan onze oudere leden en kwetsbare personen blijven denken.   

Broeders, het zijn opnieuw ingrijpende maatregelen, en “Nederland is er nog lang niet!”.  Laat het ons aller gebed zijn en blijven dat de Heere land en kerk in Zijn gunst wil gedenken. 

 

VRIJDAG 27 MAART 2020

‘Dit is Gods vinger.’ Indringend sprak de Heere door allerlei plagen tot het volk van Egypte. Zelfs de tovenaars voelden aan dat dit buiten hun macht lag. Ze zeiden: ‘Dit is Gods vinger’ (Ex. 8:19). Farao lette echter niet op de sprake Gods; hij hoopte alleen dat de problemen snel voorbij zouden zijn. Dan kon hij weer op de oude voet verder gaan.

Het past ons om voorzichtig te zijn in het toepassen van Bijbelgedeelten op onze tijd. Daarvoor hebben we het licht van Gods Geest nodig. Juist die noodzaak moge ons uitdrijven tot het gebed om licht te ontvangen over Gods Woord. Als ambtsdragers hebben we de opdracht om de gemeente hierin voor te gaan en hiertoe op te wekken. Predikanten en kerkenraden hebben een belangrijke taak om de gemeente vanuit Gods Woord te onderwijzen. Dit is heilzaam, juist als een vloedgolf aan informatie en meningsvorming in deze crisistijd op onze leden af komt. Daardoor kan de bezinning, die zo hard nodig is, in het gedrang komen.

Daarom willen we u als kerkenraad hartelijk opwekken om de gemeente te leiden naar en vanuit Gods Woord, bijvoorbeeld in de ambtelijke gebeden en door het uitzenden van een meditatie / preek via de kerktelefoon. Juist deze steeds terugkerende oproep zou als een zuurdesem kunnen werken in de gemeenten. Het genoemde voorbeeld van farao staat als een schrikbeeld in de Bijbel. Leeft het niet in ons zondige hart om het liefst op de oude voet verder te gaan?

Er zijn nu geen mogelijkheden om op de bekende wijze een bidstond te houden. We hoeven hierin ook geen openbare aandacht te zoeken. Maar verootmoediging, gebed en onderworpenheid aan Gods weg en Woord zijn wel zeer noodzakelijk. Alsmede smeken om Zijn genade en schuiling zoeken bij Hem. We mogen in het bijzonder in deze weken horen en spreken over Gods Zoon, Die de oorzaak van alle moeiten op Zich nam en verzoening bewerkte door Zijn bloed. De ernstige omstandigheden dringen des te meer om de boodschap van zonde en genade aan de harten te leggen. Het is onze ambtelijke verantwoordelijkheid onszelf en de gemeenten dit voortdurend voor te houden.

De ernst van de tijd dringt ons naar de binnenkamer. We lezen hierover in bijv. Jesaja 26:8-9, 20.

Wij hebben ook in den weg Uwer gerichten U, o HEERE, verwacht; tot Uw Naam en tot Uw gedachtenis is de begeerte onzer ziel. Met mijn ziel heb ik U begeerd in den nacht, ook zal ik met mijn geest, die in het binnenste van mij is, U vroeg zoeken; want wanneer Uw gerichten op de aarde zijn, zo leren de inwoners der wereld gerechtigheid.

Ga heen, Mijn volk, ga in uw binnenste kamers, en sluit uw deuren na u toe; verberg u als een klein ogenblik, totdat de gramschap overga.

Naar aanleiding van de persconferentie van het kabinet maandag jl., en het overleg van de kerken met de minister van Veiligheid en Justitie woensdag jl. berichten wij u het volgende.

Opnieuw heeft het kabinet besloten de maatregelen vanwege de coronapandemie verder aan te scherpen. Ook de burgemeesters hebben verruimde bevoegdheden gekregen om deze maatregelen te handhaven. Deze maatregelen raken ook de kerken. Wij zijn ons er zeer van bewust dat het om diep ingrijpende maatregelen gaat, ook in het licht van de komende feestdagen. Anderzijds zijn wij dankbaar dat de erediensten nog doorgang mogen vinden, in veel gemeenten nu al digitaal.

In overleg met de minister is een communiqué vastgesteld, waarin het als volgt is verwoord:

1.       Dringend advies van de hierbij aangesloten organisaties is om ten aanzien van religieuze of levensbeschouwelijk samenkomsten:

  • De fysieke aanwezigheid bij alle samenkomsten zoveel mogelijk te beperken.
  • De diensten zoveel mogelijk digitaal te laten plaatsvinden, dan wel uit te stellen.

 2.       Bij de religieuze of levensbeschouwelijke bijeenkomsten die doorgang dienen te vinden, uitvaarten en bruiloften wordt gewezen op ieders verantwoordelijkheid om:

  • De maatregelen van het kabinet in acht te nemen, 
  • met als uitgangspunt: zo klein als noodzakelijk wordt geacht, met afstand van 1,5 meter en ten hoogste 30 personen (inclusief degenen die de dienst leiden).

 3.       De hierbij aangesloten religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen zullen de naleving van de maatregelen van het kabinet en de bovenstaande uitgangspunten in eigen kring bevorderen.

Broeders, laten wij deze boodschap heel ernstig nemen en ons aan dit advies houden.

De kerk heeft allereerst in de dienst des Heeren het Woord uit te dragen en het gebed te doen. Vervolgens hebben we ook zoveel mogelijk een voorbeeld te zijn in de samenleving. En dan past in dit tijdsgewricht grote voorzichtigheid. Laten we daarom samenkomen in aantal ‘zo klein als noodzakelijk wordt geacht’ zoals het communiqué schrijft.

Deze boodschap vindt u ook terug in ons advies van zaterdag jl.: “Wij adviseren kerkenraden die diensten hebben waarbij ook gewone leden aanwezig zijn, hun verantwoordelijkheid in deze te (her)overwegen” (4e bericht inz. coronavirus d.d. zaterdag 21 maart 2020).

In deze noodsituatie kan een eredienst in de kerk gedaan worden door de voorganger in aanwezigheid van hoogstens enkele kerkenraadsleden. Zo is er toch sprake van een eredienst waarin de Woordverkondiging en de noodzakelijke gebeden kunnen plaatsvinden.

Wij adviseren om, wanneer daar aanleiding toe is, contact op te nemen met de plaatselijke overheid. Een goede relatie in deze is van belang.

Het is bekend, dat ouderen tot de risicogroep behoren en daarom extra voorzichtig moeten zijn. Predikanten en ambtsdragers dienen zich goed bewust te zijn van hun voorbeeldfunctie als ze toch in het openbaar gaan optreden.

Er zijn vragen binnengekomen over de huwelijkssluiting.

Uitgangspunt is dat het huwelijk gesloten wordt voor de burgerlijke overheid. Als dat gebeurd is, dan is men getrouwd. Wij benadrukken dat het ‘burgerlijke en het kerkelijke’ bij elkaar hoort. In deze noodsituatie kan een kerkelijke bevestiging zonodig D.v. later plaatsvinden (zie ook de mogelijkheid, die hierboven genoemd wordt).

Kerkenraadsvergaderingen kunnen nu geen doorgang vinden. Een vergadering van enkele kerkenraadsleden (voorzitters, scriba’s, en nog enkelen) kan wel met instemming van de anderen bepaalde zaken behartigen, uiteraard met terugkoppeling naar allen, maar kan niet als kerkenraad optreden en kan niet als een wettige kerkenraadsvergadering worden aangemerkt. Wel is er de mogelijkheid van digitaal vergaderen.

Broeders, het zijn ingrijpende tijden. Wij hopen en bidden dat de Heere land en kerk in Zijn gunst wil gedenken.

DINSDAG 24 MAART 2020

Maandagavond 23 maart jl. heeft er een persconferentie plaatsgevonden waarin het kabinet nadere maatregelen heeft afgekondigd m.b.t. het coronavirus.

Daarin is ook gesproken over maatregelen die mogelijk consequenties hebben voor de erediensten. Hoe deze maatregelen concreet geduid moeten worden is nog niet helder en daarover vindt woensdagmiddag 25 maart overleg plaats met minister Grapperhaus.

 D.v. donderdag 26 maart 2020 hopen we u nader te informeren.

 

ZATERDAG 21 MAART 2020

In de huidige situatie en naar aanleiding van vragen worden vanuit de drie deputaatschappen de volgende aandachtspunten benoemd:

  •  Algemeen uitgangspunt is het kader dat de landelijke overheid aangeeft (zie interview in het RD met minister Grapperhaus van hedenochtend); daarover is ook steeds vanuit de kerken contact met de minister;
  • In verschillende veiligheidsregio’s worden stringentere maatregelen  gesteld; uiteraard dienen die dan in die regio opgevolgd te worden;
  • In deze noodsituatie kan een eredienst in de kerk gedaan worden door de voorganger in aanwezigheid van hoogstens enkele kerkenraadsleden; zo is er toch sprake van een eredienst waarin de Woordverkondiging en de noodzakelijke gebeden plaatsvinden;
  • Wij adviseren kerkenraden die diensten hebben waarbij ook gewone leden aanwezig zijn, hun verantwoordelijkheid in deze te (her)overwegen.

 De Heere moge nog – hoezeer verzondigd van onze zijde – in ontferming en genade willen gedenken en aan de dag van morgen Zijn Woord ten zegen willen stellen.

 

VRIJDAG 20 MAART 2020

Als land en als kerk leven wij in corona-weken. Toch is het goed om allereerst te benadrukken dat wij in de lijdenstijd leven. Juist in deze tijd van ziekte en onzekerheid hebben wij een vaste ankergrond nodig. Die ligt niet in onze maatregelen, hoe noodzakelijk deze ook zijn en hoezeer wij die willen naleven.

De enige vaste grond ligt in het volbrachte offer van de Heere Jezus Christus. Deze Middelaar is noodzakelijk voor ziel en lichaam, voor tijd en eeuwigheid.

Hoe groot is het voorrecht dat dit Evangelie van Christus uitgaat. Het wacht op de bediening van Gods Geest in ons persoonlijk leven. Hij brengt zondaren in de schuld en schuldige zondaren tot de Middelaar. “Ontwaak, Noordenwind en kom, gij Zuidenwind, doorwaai mijn hof, dat zijn specerijen uitvloeien. O, dat mijn Liefste tot Zijn hof kwame, en ate Zijn edele vruchten” (Hooglied 4:16).

Zoals aangekondigd, informeren wij u opnieuw over de coronapandemie. In dit bericht gaan wij ook in op vragen die bij het Bureau voor Kerkelijke Dienstverlening te Woerden zijn binnengekomen.

De ontwikkelingen rond de coronapandemie gaan heel hard en dat moet ons tot grote voorzichtigheid manen. Het legt een grote druk en verantwoordelijkheid op ons als ambtsdragers hoe wij geestelijk en praktisch leiding geven aan het gemeenteleven.

Zoals u uit de media hebt kunnen vernemen scherpt het kabinet de overheidsmaatregelen aan, zoals rond de scholen, die inmiddels gesloten zijn. Ook bij verpleeghuizen en alle kleinschalige woonvormen in de ouderenzorg zijn de toegangsregels aangescherpt.

Vanuit de zogeheten veiligheidsregio’s (het beraad van burgemeesters met veiligheidsdiensten) komen eveneens aanvullende maatregelen. Zo zijn inmiddels in diverse veiligheidsregio’s noodverordeningen van kracht.

Opnieuw adviseren wij u dringend de richtlijn van maximaal 100 personen per gebouw in acht te nemen. Dit klemt temeer, nu ook het afstand houden van elkaar is toegevoegd.

Het kabinet heeft namelijk het (dringende) advies uitgebracht om 1½ meter tussenruimte ten opzichte van elkaar in acht te nemen. Dit kan betekenen voor kleinere kerkgebouwen dat minder dan 100 personen toegelaten mogen worden. De nadrukkelijke verantwoordelijkheid hierover ligt bij de betreffende kerkenraad.

De kerkenraad moet zich er ook van bewust zijn dat het een taak heeft om, terwijl wij zaken weten, niet mee te werken aan het verspreiden van de besmetting. Niet het getal honderd moet daarom primair ons uitgangspunt zijn, maar wèl dat er een eredienst is zodat het Woord uitgedragen en beluisterd kan worden.

Ons eerdere advies om de bediening van de sacramenten uit te stellen blijft (vooralsnog) van kracht.

Wij adviseren kerkenraadsvergaderingen, ledenvergaderingen en overige (verenigings)activiteiten uit te stellen. Dit advies geldt, nu de scholen gesloten zijn, ook voor de catechisaties.

In het overleg met de minister van Justitie en Veiligheid hebben wij nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het (blijven) toestaan van de prediking (al is het op beperkte schaal), het pastoraat en het diaconaat. Dit blijven wij dat ook benadrukken in het contact met andere kerkverbanden om daarin gezamenlijk op te trekken.

Wij nemen ook kennis van initiatieven van andere kerkverbanden, zoals #nietalleen, en laten het aan de kerkenraden over om daar al dan niet bij aan te haken.

Het is van belang om als kerkenraad en gemeente oog te hebben voor ouderen, zieken en kwetsbare mensen. Velen hebben het zwaar. Het wegvallen van pastoraat vraagt veel van hen. Het is goed als  kerkenraden de gemeente op alternatieve vormen wijzen (een telefoontje, een kaart).

We adviseren nogmaals om het pastoraat tot het uiterste te beperken. Hoewel het van belang is dat het pastoraat aan stervenden voortgang moet hebben, zal daar zorgvuldig mee moeten worden omgegaan, zeker als het een coronapatiënt betreft. Voor de verpleging op de IC van zo’n patiënt gelden zulke stringente regels dat daar niet zomaar voor een ambtelijk bezoek van afgeweken kan worden. 

Sommige kerkenraden zetten hun preken actief op internet. Vanzelfsprekend is dit de eigen afweging en keuze van kerkenraden. Wij adviseren hier terughoudend mee om te gaan, zeker als het gaat om het openbare gebed en de afkondigingen (Algemene Verordening Gegevensbescherming). Dit geldt ook -als een kerkenraad daartoe besluit- bij toepassing van beeldverbindingen. Met betrekking tot het aanbieden van beeldverbinding willen wij overigens met nadruk de verbondenheid met de eigen gemeente onderstrepen. 

Wij hebben als kerkverband premier M. Rutte een brief gestuurd waarin wij onze grote waardering hebben uitgesproken voor zijn duidelijke en eerlijke berichtgeving in zijn toespraak maandagavond jl. Tegelijkertijd hebben wij hem gewezen op onze afhankelijkheid van de Heere Die een ernstige roepstem tot schuldbelijdenis en bekering tot ons, ons land en onze overheid doet komen.

Wij hebben onze premier en de overige leden van het kabinet wijsheid, gezondheid en boven alles Gods zegen toegebeden en in liefde gewezen op de noodzaak om terug te keren als volk naar Gods heilzame geboden.

Tenslotte zijn wij erkentelijk voor de vele positieve reacties op de berichtgeving. Onze inspanningen zijn er op gericht om vanuit een collectieve verantwoordelijkheid voor het geheel van ons kerkverband ‘lijnen uit te zetten’ en adviezen te geven. Wij beogen in de uitzonderlijke situatie rond de coronapandemie in een breed gedeelde behoefte aan coördinatie en gezamenlijk optreden naar buiten te voorzien. Het is daarbij niet onze bedoeling om te treden in de verantwoordelijkheid van plaatselijke kerkenraden. U kunt met uw vragen terecht bij het Bureau voor Kerkelijke Dienstverlening.

Wij wijzen u er nog op, dat er binnenkort een preek naar deze tijdsomstandigheden verschijnt van ds. C.J. Meeuse over de tekst Exodus 15:26c (reeks Lectori Salutem).

De Heere mocht land en kerk in Zijn gunst willen gedenken en Zijn nabijheid en ondersteuning willen schenken.

 

MAANDAG 16 MAART 2020

De Heere heeft geschonken dat de verkondiging van Zijn Woord gisteren zijn voortgang mocht hebben. Hoe past het Hem daarvoor te erkennen. Vele, zeer vele evenementen, ook op de zondag, moesten worden afgelast, maar de prediking mocht doorgaan. Het beste medicijn mocht worden uitgedeeld. De Heere was nog goedertieren voor ons, al waren de omstandigheden anders en moesten er velen thuis meeluisteren. 

Vrijdag 13 maart 2020 hebt u vanuit de drie onderstaande deputaatschappen bericht ontvangen over de maatregelen die de overheid heeft afgekondigd en over de gevolgen daarvan voor onder andere de kerkdiensten. Voor zover bekend hebben de meeste gemeenten daar op correcte wijze naar gehandeld. Dat is van wezenlijk belang omdat we als kerken het Woord niet alleen uitdragen, maar vooral dienen te leven naar wat we zeggen. Wat dat betreft mag er op ons worden gelet! Als kerken dienen we ons aan de door de overheid gestelde maatregelen in deze situatie te voegen.

Vandaag is opnieuw overleg geweest en naar aanleiding daarvan willen we de volgende zaken met u delen:

  • Eén van de deputaten vanuit het deputaatschap Kerk en Overheid heeft onlangs gesproken met minister Grapperhaus (de minister die o.a. de kerken in zijn portefeuille heeft). Deze deputaat is aangewezen om namens ons kerkverband ook de volgende overleggen met de minister te voeren.
  • We zullen bij de minister blijven aandringen op voortgang van de erediensten op zondag en van de toegang van ambtsdragers ‘op straat’.
  • Als kerkverband willen we ons houden aan de richtlijn van maximaal 100 personen in een gebouw (wij benadrukken met klem: laten we deze richtlijn niet omzeilen door middel van de inzet van meerdere ruimten, het gaat dus over het totaal van 100 mensen in het gehele kerkgebouw); als nadere richtlijnen volgen over het maximale aantal personen, dan volgen wij die richtlijn.
  • Graag willen we u hierbij ook wijzen op het belang van diaconale taken binnen de eigen gemeente en het (desgevraagd) beschikbaar stellen van faciliteiten voor gemeenteleden.
  • We verzoeken u dringend om ambtelijk (huisbezoek bijv.)/pastoraal bezoek uit te stellen en anders in overleg met betrokkenen te laten plaatsvinden. Van belang is wel dat het pastoraat aan stervenden zijn voortgang heeft.
  • Als gezamenlijke deputaatschappen zeggen we u hierbij toe u nadere informatie en richtlijnen te verstrekken zodra er meer bekend is. Daarnaast benadrukken we het grote belang van het nauwkeurig opvolgen van de adviezen en instructies.
  • Het “Breed beraad protestantse kerken” zullen wij informeren over 'onze aanpak'

Tot slot kunnen we u melden dat we alert zijn op de laatste ontwikkelingen en dat u D.v. deze week nadere adviezen kunt verwachten.

De Heere mocht de gemeenten gedenken in deze bijzondere omstandigheden.

 

VRIJDAG 13 MAART 2020

Het past ons, zondige mensen, in alle omstandigheden te buigen onder de hand van de Heere. Hij regeert deze wereld, ook al begrijpen we Zijn leiding niet altijd. In dat licht hebben de profeten in bijzondere omstandigheden het volk opgeroepen: ‘Hoort de roede en Wie ze besteld heeft’ (Micha 6:9). Dit ging samen met een oproep tot bekering. Zo sprak Daniël: ‘Breekt uw zonden af door gerechtigheid’ (Daniël 4:27). Daniël zonderde zich ook af in het gebed. Hij beleed zijn zonden en de zonden van het volk en smeekte om genade, omwille van de Naam van God (Daniël 9:19-20). Daarom komt er tot iedereen een oproep tot bekering, ook nu het corona-virus om zich heen grijpt. Al deze dingen gebeuren ‘opdat men vreze voor Zijn aangezicht’ (Prediker 3:14).

Laat het ons gebed zijn dat de Heere om Jezus’ wil en uit genade Zich ontferme over ons, in onze geestelijke nood en ook wat betreft onze gezondheid, die een geschenk is van Zijn hand.

De overheid heeft maatregelen aangekondigd die ook ons kerkelijk leven raken. Zo is uitgesproken dat bij bijeenkomsten niet meer dan honderd personen aanwezig mogen zijn. Als kerk hebben we de plicht, op grond van Gods Woord en onze belijdenis, om ons te richten naar wat de overheid ons voorhoudt. De maatregelen zijn uitsluitend genomen met het oog op de volksgezondheid.

De overheid laat ruimte voor het houden van bijeenkomsten, dus ook van kerkdiensten. Dit legt op ons wel de verplichting om ons loyaal willen houden aan de maatregelen van de overheid en daar verstandig mee om te gaan. Laten kerkenraden geen maatregelen nemen die de schijn wekken dat we de richtlijn van honderd mensen willen omzeilen. We moeten ons terdege afvragen wat we als kerk uitstralen. Heel gemakkelijk geven we aanstoot en wordt Gods Naam om onzentwil gelasterd.

In de praktijk betekent dit dat er in het kerkgebouw, onder verantwoordelijkheid van de kerkenraad, een kerkdienst plaatsheeft, binnen de richtlijn van het maximaal aantal bezoekers. Deze dienst kan ook in de woningen worden beluisterd. We willen de leden oproepen om te luisteren naar de kerkdienst van de eigen gemeente, om zo het gemeentezijn te beleven en verenigd te zijn rond het openbare gebed. Als het meeluisteren niet mogelijk is, roepen we op om in de huizen een preek te lezen.

Uit de gegevens blijkt dat ouderen tot de risicogroep behoren, alsmede mensen met gezondheidsklachten omtrent hart, longen en luchtwegen. Zij doen er verstandig aan om geen kerkdiensten bij te wonen. Dit geldt ook voor mensen die verkouden zijn en hoesten, vanwege het risico op verspreiding van het virus.

Het is in deze omstandigheden verstandig om de sacramentsbediening vooralsnog uit te stellen.

Zolang de overheid aan scholen ruimte geeft om les te geven, kunnen de catechisaties doorgang hebben. Kerkelijke bijeenkomsten waar meer dan honderd personen verwacht worden, dienen niet door te gaan. Behoedzaamheid wordt geadviseerd ten opzichte van bovenplaatselijke bijeenkomsten.

Rouwsamenkomsten kunnen gehouden worden. Om te voorkomen dat de regel van honderd personen wordt overschreden, adviseren we momenteel om de samenkomst vooral te beperken tot een familieaangelegenheid. Het is verstandig hierbij geen lichamelijk contact te leggen. Er zijn ook andere manieren om met elkaar mee te leven in situaties van rouw.

Rond het coronavirus heerst veel vrees en angst. Er kan een behoefte zijn om voortdurend geïnformeerd te willen worden over het verloop van de ziekte. Ons past een uitnemender houding, namelijk om op te merken hoe Gods hand hierin is. Dat moge ons in de binnenkamer brengen, smekend om het onderwijs van Gods Woord, door Zijn Geest, Die in al de waarheid leidt en Die zondaren leidt tot Christus, Die gebrokenen van hart geneest (Luk. 4:18).

Tenslotte verwijzen wij u naar de volgende websites:

CIO RIVM PKN RMU

Actueel

Ds. A.T. Vergunst is zondag 26 juli 2020 als predikant "geïnstalleerd" in de gemeente Carterton (Nieuw Zeeland). De officiële bevestiging, door ds. W. Harink, zal op een later moment plaatsvinden. Om de dienst (woord en beeld) te beluisteren, klik hier.

Agenda

Voor alle genoemde data geldt Deo volente

za 22 augustus 2020 Classicaal examen van kand. P.C. Vlot in de GG te Goes. Aanvang: 09.30 uur. Bijwonen van dit examen is mogelijk via aanmelding (voor de link: zie hierboven).
ma 24 augustus 2020 Het curatorium komt bijeen in verband met de toelating van studenten aan de Theologische School te Rotterdam (dag 1).
di 25 augustus 2020 Het curatorium komt bijeen in verband met de toelating van studenten aan de Theologische School te Rotterdam (dag 2).
wo 26 augustus 2020 De gemeente Nieuwdorp bestaat 100 jaar.
wo 26 augustus 2020 Het curatorium komt bijeen in verband met de toelating van studenten aan de Theologische School te Rotterdam (dag 3).
Alle agenda items